T

&= nbsp;

T.C.

İÇ= 4;ŞLERİ BAKANLIĞI

= Dernekler Dairesi Başkanlığı

= Sayı : B050DDB0000074/4-96 = &nb= sp; = &nb= sp; = &nb= sp; = 19/02/2004

<= span style=3D'font-family:Arial;color:black'>Konu : Kamu Kurum ve Kuruluşlarını Destekleyen Dernekler

GENELGE 2004/2=

Demokratik hayatın vazgeçilmez unsurlarından olan dernekler, sosyal, kültürel ve ekonomik alanda önemli hizmetler vermektedir. Ancak bazı dernekler tarafından kamu hizmetleri ile<= /span> ilişkilendirilerek gerçek veya tüzel kişilerden bağış adı altında yardım alınması, = kamu oyunda hoşnutsuzluklara yol açmıştır. Kamu düzenini olumsuz yönde etkileyen ve toplumda yakınmalara neden olan uygulamalara son vermek amacıyla kamu kuru= m ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ile Türk Medeni Kanununa göre kurula= n vakıfların kamu kurum ve kuruluşlarıyla olan ilişkilerini düzenley= en 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun 29 Ocak 2004 ta= rih ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bakanlığımıza ulaşan bilgilerden, adı geçen Kanun hükümlerinin değişik şekillerde yorumlandığı ve farklı uygulamalara gidildiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede uygulamada birliğin sağlanması amacıyla aşağıdaki açıklamalara ihtiyaç duyulmuştur.

1- Bu kanun; dernekler yönünden kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekleri kapsamaktadır. Bu kapsamda olmayan derne= kler ile 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküll= erin Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulan birlikler ve 2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Harp Malülü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri= ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanuna göre kurulan dernekler hakkında bu kanun hükümleri uygulanmayacaktır. Kızılay, Türk Hava Kurumu, Yeşilay gibi dernekler ile bu Kanunun 1 inci maddesinde sayılmayan dernekler bu kanun kapsamında değildir.

2- Bu Kanun kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek amacıyla kurulmuş derneklerin faaliyetlerine devam etmesine engel değildir. Ancak bu derneklerin, kamu kurum ve kuruluşlarının ismini kullanmaları ve aşağıda belirtilen diğer hususlarda faaliyette bulunmalarına yasaklamalar getirilmiştir. Spor amaçlı veya öğrenci dernekleri gibi dernekler bu Kanu= nun kapsamına girmediğinden, ilgili bulunduğu kamu kurum ve kuruluşlarının ismini kullanabileceklerdir.

3- Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet binaları ve müştemilatı içinde bu Kanun kapsamındaki derneklere yönetim yeri, müessese ve tesis, lokal, oda, banko veya herhangi bir yer tahsis edileme= yecek ve bu dernekler belirtilen yerlerde herhangi bir faaliyette bulunamayacaklardır. Ayrıca bu dernekler kamu kurum ve kuruluşlarına ait araç ve gereçleri kullanamayacakları gibi, bu kurum ve kuruluşların personeli dernek hizmetlerinde görevlendirilemeyecektir. =

Kanun kapsamında bulunmayan derneklerin, kamu hizmeti görülen bina ve tesislerle her türlü resmi ve özel eğitim ve öğretim kurumlarında veya bunların eklentilerinde yapacakları toplantı ve diğer faaliyetleri, uygulana geldiği gibi 2908 s= ayılı Dernekler Kanununun 66 ncı maddesi gereğince kurumların yetkili amirinin muvafakati ve mahallin en büyük mülki amirinin iznine bağlıdır.<= /span>

4- Dernekler, kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları hizmetlerle ilgili olarak gerçek ve tüzel kişilerden ücret, bağış, katkı payı ve benzeri adlar altında herhangi bir karşılık alamayacaklardır.

5- Kamu hizmeti verilirken, bu hizmetin yerine getirilmesi sırasında kullanılacak araç, gereç, evrak, for= m ve benzeri malzemelerin kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanması esastır. Buna rağmen, bu tür malzemelerin geçmişte bu Kanun kapsamındaki derneklerden t= emin edildiği ve bedelinin bağış adı altında i#= 1; sahiplerine ödetildiği bilinmektedir. Bu Kanunla birlikte, kullanılan bu tür malzemenin iş sahipleri tarafından derneklerden temin edilmesi istenemeyecektir. Ancak, bu Kanun kapsamın= daki derneklerin kamu kurum ve kuruluşlarında kullanılacak malzemeleri, iş sahipleri ve hizmetle ilişkilendirilmeksizin bund= an sonra da temin etmelerine engel bulunmamaktadır.

6- 2908 sayılı Dernekler Kanununun 4 üncü maddesine göre dernek kurmaları veya özel kanunlarında derneklere üye olmaları yasaklanmayan kamu hizmeti görevlileri, bu Kanun kapsamında olan veya olmayan tüm derneklerin organlarında görev alabilecekler, ancak s&ou= ml;z konusu kamu görevlileri genel müdür veya daire başkan&#= 305; gibi görev unvanlarını kullanarak, bu Kanunun kapsamınd= aki dernek organlarında görev alamayacaklardır. Akademik unvanları bulunan k= amu görevlileri ise üyesi oldukları dernek organlarında, bu unvanlarını kullanabileceklerdir.

7- Dernek organlarında görev alan kamu görevlileri, bu görevleri nedeniyle ücret, huzur hakkı = veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık alamayacaklardır.

8- Kamu görevlileri bu Kanun kapsamındaki dernekle= rin yardım toplama ve bağış kabul hizmetlerinde çalıştırılamayacağından, bu kişil= ere daha önce verilmiş olan yetki veya kimlik belgeleri iptal edilecektir. 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu çer&cc= edil;evesinde yapılacak yardım toplama faaliyetlerinde ise silahlı kuvvetl= er, adli ve idari yargıda görevli hakim ve savcılar ile güvenlik kuvvetleri mensupları ve özel kol= luk görevlileri çalıştırılamayacak, bunları= ;n dışındaki kamu görevlileri ise Vali veya Kaymakamdan iz= in alınmak şartıyla görevlendirilebilecektir.

9- Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki derneklere ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamayacaktır.

10- Personel maaş ve ücretlerinden, kaynağında kesinti yapılmak suretiyle bu Kanun kapsamın= daki derneklere aktarma yapılamayacaktır.

11- Bu Kanun kapsamındaki dernekler ile sermayesinin yarısından fazlasına, bu derneklerin sahip olduğu şirketler, bu kurum ve kuruluşların 2886 sayılı De= vlet İhale Kanununa göre yapacakları ihalelere katılamayacaktır. Söz konusu kurum ve kuruluşların= mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri geçerlidir.

12- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini ve= ya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler, Kanu= nun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde tüzüklerini Kanun hükümlerine uygun hale getirmek zorundadır. Bu süre içinde, dernek tüzüğünü Kanuna uygun hale getirmeyen veya Kanuna aykırı işlemleri tespit edilen dernekler genel hükümlere göre kapatılacak ve kapatılan derneğ= ;in malları hazineye intikal ettirilecektir. Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden dağıldığı tespit edilen derneklerin mal, para ve haklarının tasfiyesi ise 2908 sayılı Dernekler Kanunun 55 inci maddesinin 1 inci fıkras= 05;na göre yapılmaya devam edecektir.

Bu Kanun kapsamında olan ve Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet binaları ve müştemilatı içinde yönetim yeri veya çeşitli eklentileri (iktisadi işletme, lokal vb.) bulunan dernekler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hizmetlerine son vermek ve belirtilen kamu kuruluşuna ait yerlerden ayrılmak zorundadır. Ayrıca bu Kanun kapsamındaki dernekler, Kanunun yürürlüğe girdi= 87;i tarihten itibaren, kamu kurum ve kuruluşlarının sunduklar= 05; hizmetlerle ilgili olarak gerçek veya tüzel kişilerden bağış ve benzeri adlar altında herhangi bir karşılık alamayacaklardır.

Bu Kanun kapsamındaki dernekler ile ilgi kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticilerine gerekli tebligatın yapılmasını, söz konusu derneklerin ve yöneticiler= in yukarıda belirtilen esas ve usullere uygun faaliyet gösterip göstermediklerinin hassasiyetle takip edilmesini ve Kanuna aykırı işlemleri tespit edilenler hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılmasını arz ve rica ederim.

Abdülka= dir AKSU
İçişleri Bakanı