İŞ KANUNU

İŞ KANUN= U

Kanun No: 48= 57

Kanun Kabul Tarihi: 22/05/2003

Resmi Gazete Tarihi: 10/06/2003

Resmi Gazete Sayısı: 25134

BİRİNCİ BÖLÜM: GE= NEL HÜKÜMLER

&nbs= p; AMAÇ VE KAPSAM

&nbs= p; Madde 1 - Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmes= ine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.

&= nbsp; Bu Kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.

&= nbsp; İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağl= 5; olurlar.

&= nbsp; TANIMLAR

&nbs= p; Madde 2 - Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ili&#= 351;kiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hiz= met üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

&= nbsp; İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyer= ine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu g= ibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılı= r.

&= nbsp; İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında b= ir bütündür.

&= nbsp; İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vek= ili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden do= 7;rudan işveren sorumludur.

&= nbsp; Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

&= nbsp; Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal = veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve iş= in gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı i#= 1;te çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişki= de asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

&= nbsp; Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren = alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçi= leri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.

&= nbsp; (Ek fıkra : 01/07/2006 - 5538 S.K/18.mad) Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile bunlar= 5;n doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin en az yüzde ellisi= ne sahip oldukları ortaklıklarda, 4734 sayılı Kamu İh= ale Kanunu veya diğer kanun hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler gereğince, yüklenici aracılığıyla çal&= #305;ştırılanlar, bu şekilde çalışmış olmalarına dayanar= ak;

&= nbsp; a) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait kadro veya pozisyonlara atanmaya,<= /span>

&= nbsp; b) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait işyerlerinin kadro = veya pozisyonlarında çalışanlar için toplu iş sözleşmesi, personel kanunları veya ilgili diğer mevzua= t hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanmaya,

&= nbsp; hak kazanamazlar.

&= nbsp; (Ek fıkra : 01/07/2006 - 5538 S.K/18.mad) Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar = ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kuru= m, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına at= anma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan ma= lî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

&= nbsp; a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

&= nbsp; b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha ö= nce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması,

&= nbsp; yönünde hükümler konulamaz.

&= nbsp; b) 4857 sayılı İş Kanununun 81 inci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

&= nbsp; İŞYERİNİ BİLDİRME

&nbs= p; Madde 3 - Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresi= ni, çalıştırılan işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adını ve soyadını yahut unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır.=

&= nbsp;(Değiş= ik fıkra: 26/05/2008 - 5763 S.K./1. md.) "Bu Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre iş alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleş= mesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne gö= ;re bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine= ait belgeler gerektiğinde iş müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tes= pite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibar= en altı işgünü içinde işverenlerce yetkili i&#= 351; mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır."

(Ek fıkra: 11/06/2003 - 4884 S.K./10. md.) Ancak, şirketlerin tescil kayıtları ise ticaret sicili memurluklarının gönderdiği belgeler üzerinden yapılır ve bu belgel= er ilgili ticaret sicili memurluğunca bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ilgili bölge müdürlüklerine gönderilir.=

(Ek fıkra: 26/05/2008 - 5763 S.K./1. md.) "Asıl işveren-a= lt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Çalışma= ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."=

<= /p>

&= nbsp; İSTİSNALAR

&nbs= p; Madde 4 - Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerind= e bu Kanun hükümleri uygulanmaz;

&= nbsp; a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,

&= nbsp; b) 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,

&= nbsp; c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,

&= nbsp; d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,

&= nbsp; e) Ev hizmetlerinde,<= o:p>

&= nbsp; f) İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında,

&= nbsp; g) Sporcular hakkında,

&= nbsp; h) Rehabilite edilenler hakkında,

&= nbsp; ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.

&= nbsp; Şu kadar ki;

&= nbsp; a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karad= an gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,

&= nbsp; b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,

&= nbsp; c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,

&= nbsp; d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,

&= nbsp; e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,

&= nbsp; f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler,

&= nbsp; Bu Kanun hükümlerine tabidir.

&= nbsp; EŞİT DAVRANMA İLKESİ

&nbs= p; Madde 5 - İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz.

&= nbsp; İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süre= li çalışan işçi karşısında kı= smi süreli çalışan işçiye, belirsiz süre= li çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı iş= lem yapamaz.

&= nbsp; İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, i#= 1; sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işl= em yapamaz.

&= nbsp; Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.

&= nbsp; İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz.

&= nbsp; İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır.

&= nbsp; 20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.

&= nbsp; İŞYERİNİN VEYA BİR BÖLÜMÜNÜN DEVRİ

&nbs= p; Madde 6 - İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan i= 51; sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birl= ikte devralana geçer.

&= nbsp; Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.

&= nbsp; Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden ö= ;nce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.

&= nbsp; Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte so= rumluluk hükümleri uygulanmaz.

&= nbsp; Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrin= den dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih i= çin haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebepler= den derhal fesih hakları saklıdır.

&= nbsp; Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri halinde uygulanmaz.=

&= nbsp; GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ

&nbs= p;   Madde 7 - İşveren, devir sırasında yazılı rızasını almak suretiyle bir işçiyi; holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde veya yapmakta olduğu işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla başka bir işverene iş görme edimini yeri= ne getirmek üzere geçici olarak devrettiğinde geçici iş ilişkisi gerçekleşmiş olur. Bu halde iş sözleşmesi devam etmekle beraber, işçi bu sözleşmeye göre üstlendiği işin görü= ;lmesini, iş sözleşmesine geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı yerine getirmekle yükümlü olur. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahip olup, işçiye sağlık = ve güvenlik risklerine karşı gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.

&= nbsp; Geçici iş ilişkisi altı ayı geçmemek üzere yazılı olarak yapılır, gerektiğinde en fazla iki defa yenilenebilir.

&= nbsp; İşverenin, ücreti ödeme yükümlülüğü devam eder. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ü= cretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumludur.

&= nbsp; İşçi, işyerine ve işe ilişkin olup kusuru i= le sebep olduğu zarardan geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı sorumludur. İşçinin geçici sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa, işçinin diğer hak ve yükümlülüklerine ilişkin bu Kanundaki düzenlemeler geçici iş iliş= kisi kurulan işverenle olan ilişkisine de uygulanır.

&= nbsp; İşçiyi geçici olarak devralan işveren grev ve lokavt aşamasına gelen bir toplu iş uyuşmazlığının tarafı ise, işçi g= rev ve lokavtın uygulanması sırasında çalıştırılamaz. Ancak, 2822 sayılı Top= lu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 39 uncu maddesi= hükümleri saklıdır. İşveren, işçisini grev ve lokavt süresince kendi işyerinde çalıştırmak zorundadır.=

&= nbsp; Toplu işçi çıkarmaya gidilen işyerlerinde çıkarma tarihinden itibaren altı ay içinde toplu işçi çıkarmanın konusu olan işlerde geçici iş ilişkisi gerçekleşmez.

&= nbsp; İKİNCİ BÖLÜM : İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ

&nbs= p;   TANIM VE ŞEKİL

&nbs= p;   Madde 8 - İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tabi değildir.=

&= nbsp; Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerin= in yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler d= amga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

&= nbsp; Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih halinde taraflar= 5;n uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazıl&#= 305; bir belge vermekle yükümlüdür. Süresi bir ayı geçmeyen belirli süreli iş sözleşmelerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiş ise, bu bilgilerin en ge&cced= il; sona erme tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zo= runludur.

&= nbsp; TÜRÜ VE ÇALIŞMA BİÇİMLERİN&#= 304; BELİRLEME SERBESTİSİ

&nbs= p;   Madde 9 - Taraflar iş sözleşmesini, Kanun hükümleriyle getir= ilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla, ihtiyaçlarına uygun türde düzenleyebilirler.

&= nbsp; İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır. Bu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmi süreli yahut deneme süreli ya da diğer türde oluşturulabilir.=

&= nbsp; SÜREKLİ VE SÜREKSİZ İŞLERDEKİ İŞ SÖZLEŞMELERİ

&nbs= p;   Madde 10 - Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir.

&= nbsp; Bu Kanunun 3, 8, 12, 13, 14, 15, 17, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 34, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 75, 80 ve geçici 6 ncı maddeleri süreksiz işlerde yapılan iş sözleşmelerinde uygulanmaz. Süreksiz işlerde, bu maddelerde düzenlenen konul= arda Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

&= nbsp; BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ

&nbs= p;   Madde 11 - İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süre= li sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması = gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.

&= nbsp; Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

&= nbsp; Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar.

&= nbsp; BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ AYIRIMIN SINIRLARI

&nbs= p;   Madde 12 - Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkç= a, salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz.

&= nbsp; Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalış= an işçiye, belirli bir zaman ölçüt alınarak ödenecek ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler, işçinin çalıştığı süreye orantılı olarak verilir. Herhangi bir çalışma şartından yararlanmak için ayn= 05; işyeri veya işletmede geçirilen kıdem arandığında belirli süreli iş sözleşmesi= ne göre çalışan işçi için farklı kıdem uygulanmasını haklı gösteren bir neden olmadıkça, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçi hakkında esas alı= nan kıdem uygulanır.

&= nbsp; Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte bel= irsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığ= 05; takdirde, o işkolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi dikkate alınır.

&= nbsp; KISMİ SÜRELİ VE TAM SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ

&nbs= p;   Madde 13 - İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.

&= nbsp; Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkç= a, salt iş sözleşmesinin kısmi süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı ol= arak ödenir.

&= nbsp; Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte tam süreli çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığ= 05; takdirde, o işkolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiy= le çalıştırılan işçi esas alın= 5;r.

&= nbsp; İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmi süreliden tam süreliye veya tam süreliden kısmi süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.

&= nbsp; ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA

&nbs= p;   Madde 14 - Yazılı sözleşme ile işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceği= nin kararlaştırıldığı iş ilişkisi, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli bir iş sözleşmesidir.

&= nbsp; Hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işç= inin ne kadar süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süre= si yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanı= r.

&= nbsp; İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren, = bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi iş görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük &cced= il;alışma süresi kararlaştırılmamış ise, işveren h= er çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.

&= nbsp; DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ

&nbs= p;   Madde 15 - Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya ka= dar uzatılabilir.

&= nbsp; Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücre= t ve diğer hakları saklıdır.

&= nbsp; TAKIM SÖZLEŞMESİ İLE OLUŞTURULAN İŞ SÖZLEŞMELERİ

&nbs= p;   Madde 16 - Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takı= ;mı temsilen bu işçilerden birinin, takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşm= eye takım sözleşmesi denir.

&= nbsp; Takım sözleşmesinin, oluşturulacak iş sözleşmeleri için hangi süre kararlaştırılmış olursa olsun, yazılı yapılması gerekir. Sözleşmede her işçinin kimliği ve alacağı ücret ayrı ayrı gösterilir.=

&= nbsp; Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında takım sözleşmesinde belirlenen şartlarla bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır. Ancak, takım sözleşmesi hakkında Borçlar Kanununun 110 = uncu maddesi hükmü de uygulanır.

&= nbsp; İşe başlamasıyla iş sözleşmesi kurulan işçilere ücretlerini işveren veya işveren vekili= her birine ayrı ayrı ödemek zorundadır. Takım kılavuzu için, takıma dahil işçilerin ücretlerinden işe aracılık veya benzeri bir nedenle kes= inti yapılamaz.<= /o:p>

&= nbsp; SÜRELİ FESİH

&nbs= p;   Madde 17 - Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

&= nbsp; İş sözleşmeleri;

&= nbsp; a) İşi altı aydan az sürmüş olan iş&cced= il;i için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

&= nbsp; b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğ= ;er tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

&= nbsp; c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğ= ;er tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

&= nbsp; d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlaya= rak sekiz hafta sonra,

&= nbsp; Feshedilmiş sayılır.

&= nbsp; Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabil= ir.

&= nbsp; Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişk= in ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.

&= nbsp; İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.

&= nbsp; İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildi= rim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.

&= nbsp; Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine= ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de g&= ouml;z önünde tutulur.

&= nbsp; FESHİN GEÇERLİ SEBEBE DAYANDIRILMASI

&nbs= p;   Madde 18 - Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.=

&= nbsp; Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınır.

&= nbsp; Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:

&= nbsp; a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.

&= nbsp; b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.

&= nbsp; c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını tak= ip için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak = veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.

&= nbsp; d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler= .

&= nbsp; e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.

&= nbsp; f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.

&= nbsp; İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin ayn= 5; işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, = bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir.

&= nbsp; İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi i#= 1;e alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekille= ri hakkında bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci maddenin son fıkrası uygulanmaz.

&= nbsp; SÖZLEŞMENİN FESHİNDE USUL

&nbs= p;   Madde 19 - İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fes= ih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadı= ;r.

&= nbsp; Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenle= rle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı ben= di şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır.

&= nbsp; FESİH BİLDİRİMİNE İTİRAZ VE USULÜ= ;

&nbs= p;   Madde 20 - İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir. (İptal ibare: Anayasa Mah.nin 19/10/2= 005 tarihli ve E. 2003/66, K. 2005/72 sayılı Kararı ile.) * ... taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede özel hakeme götürülür.

&= nbsp; Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

&= nbsp; Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyi= zi halinde, Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir.

&= nbsp; (&#= 304;ptal fıkra : Anayasa Mah.nin 19/10/2005 tarihli ve E. 2003/66, K. 2005/72 sayılı Kararı ile.)

&= nbsp; = GEÇERSİZ SEBEPLE YAPILAN FESHİN SONUÇLARI

&nbs= p;   Madde 21 - İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tesp= it edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatm= ak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz ayl= 05;k ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü ol= ur.

&= nbsp; Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler.

&= nbsp; Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.=

&= nbsp; İşçi işe başlatılırsa, peşin olar= ak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemi&#= 351; veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse= , bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.

&= nbsp; İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuru= da bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fe= sih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun huk= uki sonuçları ile sorumlu olur.

&= nbsp; Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde sözleşme hükümleri geçersizdir.

&= nbsp; ÇALIŞMA KOŞULLARINDA DEĞİŞİKLİ= K VE İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ

&nbs= p;   Madde 22 - İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliğ= ;i ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İş&cced= il;i değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezs= e, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 il= a 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir.

&= nbsp; Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz.<= /span>

&= nbsp; YENİ İŞVERENİN SORUMLULUĞU

&nbs= p;   Madde 23 - Süresi belirli olan veya olmayan sürekli iş sözleşmesi ile bir işverenin işine girmiş olan işçi, sözleşme süresinin bitmesinden önce y= ahut bildirim süresine uymaksızın işini bırakıp başka bir işverenin işine girerse sözleşmenin bu suretle feshinden ötürü, işçinin sorumluluğu yanında, ayrıca yeni işveren de aşağıdaki hallerde birlikte sorumludur:

&= nbsp; a) İşçinin bu davranışına, yeni işe girdiği işveren sebep olmuşsa.

&= nbsp; b) Yeni işveren, işçinin bu davranışını bilerek onu işe almışsa.

&= nbsp; c) Yeni işveren işçinin bu davranışını öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya dev= am ederse.

&= nbsp; İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI=

&nbs= p;   Madde 24 - Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşme= sini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

&= nbsp; I. Sağlık sebepleri:

&= nbsp; a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.

&= nbsp; b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğru= dan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalı= 7;a tutulursa.=

&= nbsp; II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:=

&= nbsp; a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığ&#= 305; sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar gösterm= ek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

&= nbsp; b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birin= in şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.=

&= nbsp; c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırt&= #305;r, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden bir= ine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

&= nbsp; d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde ci= nsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağm= en gerekli önlemler alınmazsa.

&= nbsp; e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olar= ak hesap edilmez veya ödenmezse,

&= nbsp; f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı= ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

&= nbsp; III. Zorlayıcı sebepler:

&= nbsp; İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasın= 5; gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.

&= nbsp; İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI

&nbs= p;   Madde 25 - Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşme= sini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

&= nbsp; I- Sağlık sebepleri:

&= nbsp; a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.

&= nbsp; b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.

&= nbsp; (a) alt bendinde sayılan sebepler dışında iş&ccedi= l;inin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.

&= nbsp; II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

&= nbsp; a) İş sözleşmesi yapıldığı sır= ada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığ= 5; halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.

&= nbsp; b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.

&= nbsp; c) İşçinin işverenin başka bir işçis= ine cinsel tacizde bulunması.

&= nbsp; d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşmas&#= 305; veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi.

&= nbsp; e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması= ;.

&= nbsp; f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.

&= nbsp; g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.

&= nbsp; h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevl= eri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısr= ar etmesi.

&= nbsp; ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tuta= rıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

&= nbsp; III- Zorlayıcı sebepler:

&= nbsp; İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

&= nbsp; IV- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.

&= nbsp; İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörü= ;len sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.

&= nbsp; DERHAL FESİH HAKKINI KULLANMA SÜRESİ

&nbs= p;   Madde 26 - 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işver= en için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günd= en başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.

&= nbsp; Bu haller sebebiyle işçi yahut işverenden iş sözleşmesini yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde feshedenlerin diğer taraftan tazminat haklar&#= 305; saklıdır.

&= nbsp; YENİ İŞ ARAMA İZNİ

&nbs= p;   Madde 27 - Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini i= 51; saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek t= oplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen iş&cc= edil;i, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.

&= nbsp; İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir.

&= nbsp; İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanar= ak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder.

&= nbsp; ÇALIŞMA BELGESİ

&nbs= p;   Madde 28 - İşten ayrılan işçiye, işver= en tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir.

&= nbsp; Belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut işç= ;iyi işine alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir= .

&= nbsp; Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır.

&= nbsp; TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA

&nbs= p;   Madde 29 - İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirir.

&= nbsp; İşyerinde çalışan işçi sayıs= 05;:

&= nbsp; a) 20 ile 100 işçi arasında ise, en az 10 işçi= nin,

&= nbsp; b) 101 ile 300 işçi arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin,

&= nbsp; c) 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin,

&= nbsp; İşine 17 nci madde uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi t= oplu işçi çıkarma sayılır.

&= nbsp; Birinci fıkra uyarınca yapılacak bildirimde işçi çıkarmanın sebepleri, bundan etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile işe son verme işlemlerinin hangi zaman diliminde gerçekleşeceğine ilişkin bilgil= erin bulunması zorunludur.

&= nbsp; Bildirimden sonra işyeri sendika temsilcileri ile işveren arasında yapılacak görüşmelerde, toplu işçi çıkarmanın önlenmesi ya da çıkarılacak işçi sayısının azaltılması yahut çıkarmanın işçiler açısından olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi konular&#= 305; ele alınır. Görüşmelerin sonunda, toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenir.

&= nbsp; Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkar= ma isteğini bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz gün sonra hüküm doğurur.

&= nbsp; İşyerinin bütünüyle kapatılarak kesin ve devamlı suretle faaliyete son verilmesi halinde, işveren sadece durumu en az otuz gün önceden ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür. &#= 304;şveren toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde aynı nitelikteki iş iç= in yeniden işçi almak istediği takdirde nitelikleri uygun olanları tercihen işe çağırır.

&= nbsp; Mevsim ve kampanya işlerinde çalışan işçilerin işten çıkarılmaları hakk&#= 305;nda, işten çıkarma bu işlerin niteliğine bağl= 05; olarak yapılıyorsa, toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümler uygulanmaz.

&= nbsp; İşveren toplu işçi çıkarılmasına ilişkin hükümleri 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümlerinin uygulanmasını engellemek amacıyla kul= lanamaz; aksi halde işçi bu maddelere göre dava açabilir.

&= nbsp; ÖZÜRLÜ, ESKİ HÜKÜMLÜ VE TERÖR MAĞDURU ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU

"Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu

        &= nbsp; MADDE 30 – (Değişik: 26/05/2008 - 5763 S.K./2. md.)<= /span> İşverenler, elli veya daha f= azla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürl&uum= l;, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden= ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısı= na göre hesaplanır.

        &= nbsp; Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken sakatlananlara öncelik tanınır.

        &= nbsp; İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışı= ;nda bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesl= eki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

        &= nbsp; Yer altı ve su altı işlerinde özürlü iş&cced= il;i çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükü= mler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

        &= nbsp; Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluli= yeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulundu&= #287;u halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı ayl= 05;k ücret tutarında tazminat öder.

        &= nbsp; Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yüküml&uu= ml; olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürl&uum= l; için prime esas kazanç alt sınırı üzerind= en hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primler= in Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurum= una verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve k= urumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sos= yal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

        &= nbsp; Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca ta= hsil edilecek cezalar, özürlülerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyonu, kendi işini kurmaları, özürlünün iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri ve bu gibi projele= rde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığ&#= 305; ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye Sakatlar Konfederasyonu = ile en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların birer temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalış= ;ma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Baka= nlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.<= /span>

        &= nbsp; Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır."

&= nbsp; ASKERLİK VE KANUNDAN DOĞAN ÇALIŞMA

&nbs= p;   Madde 31 - Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi= bir sebeple silah altına alınan veyahut herhangi bir kanundan doğ= ;an çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır.

&= nbsp; İşçinin bu haktan faydalanabilmesi için o işte= en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Bir yıldan çok çalışmaya karşılık her fazla yıl için, ayrıca iki gün eklenir. Şu kadar ki bu sürenin tamamı doksan günü geçemez.

&= nbsp; İş sözleşmesinin feshedilmiş sayılabilmesi için beklenilmesi gereken süre içinde işçinin ücreti işlemez. Ancak özel kanunların bu husustaki hükümleri saklıdır. Bu süre içinde iş sözleşmesinin Kanundan doğan başka bir sebebe dayanılarak işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa bildirilmiş olsa bile, fesih için Kanunun gösterdiği süre bu sürenin bitimind= en sonra işlemeye başlar. Ancak iş sözleşmesi belirli süreli olarak yapılmış ve sözleşme yukarı= ;da yazılı süre içinde kendiliğinden sona eriyorsa bu madde hükümleri uygulanmaz.

&= nbsp; Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlay= arak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ede= rek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder.

&= nbsp; ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : ÜCRET<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&nbs= p;   ÜCRET VE ÜCRETİN ÖDENMESİ

&nbs= p;   Madde 32 - Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve = para ile ödenen tutardır.

&= nbsp; Ücret, kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret yabancı para olarak kararlaştırılmı#= 1; ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası i= le ödenebilir.=

&= nbsp; Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz.

&= nbsp; Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ö= deme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.

&= nbsp; İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.

&= nbsp; Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan = ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz.

&= nbsp; Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.

&= nbsp; İŞVERENİN ÖDEME ACZİNE DÜŞMESİ

&nbs= p;   Madde 33 - İşverenin konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması veya iflası nedenleri ile işvere= nin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan son ü&cced= il; aylık ücret alacaklarını karşılamak amacı ile İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında ayrı bir Ücret Garanti Fonu oluşturulur.

&= nbsp; Ücret Garanti Fonu, işverenlerce işsizlik sigortası pri= mi olarak yapılan ödemelerin yıllık toplamının yüzde biridir. Ücret Garanti Fonunun oluşumu ve uygulanmas&#= 305; ile ilgili usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.=

&= nbsp; ÜCRETİN GÜNÜNDE ÖDENMEMESİ

&nbs= p;   Madde 34 - Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün iç= inde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işç= i, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanı= r.

&= nbsp; Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.

&= nbsp; ÜCRETİN SAKLI KISMI

&nbs= p;   Madde 35 - İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

&= nbsp; KAMU MAKAMLARININ VE ASIL İŞVERENLERİN HAKEDİŞLERİNDEN ÜCRET KESME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

&nbs= p;   Madde 36 - Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanun= la verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bi= na, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahh= it veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretl= eri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.

&= nbsp; Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafı= ndan işyerinde şantiye şefliği işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan üc= ret alacaklarının üç aylık tutarından fazlas= 05; hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.

&= nbsp; Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

&= nbsp; Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar= ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi= , bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

&= nbsp; Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküll= ere verilen yetkileri 2 nci maddenin altıncı fıkrası gereğince sorumluluk taşıyan bütün işverenler= de kullanmaya yetkilidir.

&= nbsp; ÜCRET HESAP PUSULASI

&nbs= p;   Madde 37 - İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını göste= rir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan = bir pusula vermek zorundadır.

&= nbsp; Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dö= ;nem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafak= a ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

&= nbsp; Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harç= ;tan muaftır.

&= nbsp; ÜCRET KESME CEZASI

&nbs= p;   Madde 38 - İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası vere= mez.

&= nbsp; İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz.

&= nbsp; Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri iç= ;in kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına Bakanlıkça= belirtilecek Türkiye'de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankala= rdan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır. Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmaya mecburdur. Birikmiş bulunan c= eza paralarının nerelere ve ne kadar verileceği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının başkanlık edeceği ve işçi temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanı= ;r. Bu kurulun kimlerden teşekkül edeceği, nasıl ve hangi esaslara göre çalışacağı çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&= nbsp; ASGARİ ÜCRET

&nbs= p;   Madde 39 - İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanu= nun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.<= /o:p>

&= nbsp; Asgari Ücret Tespit Komisyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tespit edeceği üyelerden birinin başkanlığında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü veya yardımcısı, İş Sağlığı ve G&uu= ml;venliği Genel Müdürü veya yardımcısı, Devlet İstatistik Enstitüsü Ekonomik İstatistikler Dairesi Başkanı veya yardımcısı, Hazine Müsteşarlığı temsilcisi, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından konu ile ilgi= li dairenin başkanı veya yetki vereceği bir görevli ile bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşundan değişik işkolları için seçecekleri beş, bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşundan değişik işkolları için seçeceği beş temsilciden kurulur. Asgari Ücret Tespit Komisyonu en az on üyesinin katılmasıyla toplanır. Kurul, üye oylarının çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu= sağlamış sayılır.

&= nbsp; Komisyon kararları kesindir. Kararlar Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.

&= nbsp; Komisyonun toplanma ve çalışma şekli, asgari ücretlerin tespiti sırasında uygulanacak esaslar ile başkan, üye ve raportörlere verilecek huzur hakları Mal= iye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının birlikte hazırlayacakları yönetmelikte belirtilir.

&= nbsp; Asgari Ücret Tespit Komisyonunun sekretarya hizmetleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yerine getirilir.

&= nbsp; YARIM ÜCRET

&nbs= p;   Madde 40 - 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışam= ayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekle= me süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yar= 05;m ücret ödenir.

&= nbsp; FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ

&nbs= p;   Madde 41 - Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çal&#= 305;şma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş s= aati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık orta= lama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

&= nbsp; Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

&= nbsp; Haftalık çalışma süresinin sözleşmeler= le kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücret= inin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

&= nbsp; Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı ser= best zaman olarak kullanabilir.

&= nbsp; İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

&= nbsp; 63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.<= /o:p>

&= nbsp; Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

&= nbsp; Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.

&= nbsp; Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; ZORUNLU NEDENLERLE FAZLA ÇALIŞMA

&nbs= p;   Madde 42 - Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya ara&ccedi= l; ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme s&uu= ml;resi verilmesi zorunludur.=

&= nbsp; Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.<= /o:p>

&= nbsp; OLAĞANÜSTÜ HALLERDE FAZLA ÇALIŞMA<= b>

&nbs= p;   Madde 43 - Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşıl= ayan işyerlerinde fazla çalışmaya lüzum görü= ;lürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Bakanlar Kurulu günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir.

&= nbsp; Bu suretle fazla çalıştırılan işçiler için verilecek ücret hakkında 41 inci maddenin birinci, ik= inci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.<= /o:p>

&= nbsp; ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞ= MA

&nbs= p;   Madde 44 - Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.

&= nbsp; Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.

&= nbsp; SAKLI HAKLAR

&nbs= p;   Madde 45 - Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz.

&= nbsp; Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.

&= nbsp; HAFTA TATİLİ ÜCRETİ

&nbs= p;   Madde 46 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tat= il gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesint= isiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

&= nbsp; Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.<= /span>

&= nbsp; Şu kadar ki;

&= nbsp; a) Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,

&= nbsp; b) Evlenmelerde üç güne kadar, ana veya babanın, eşin, kardeş veya çocukların ölümünde üç güne kadar verilmesi gereken izin süreleri,=

&= nbsp; c) Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri,

&= nbsp; Çalışılmış günler gibi hesaba katılır.

&= nbsp; Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmanın haftanın bir veya birkaç gününde işveren tarafından tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.

&= nbsp; Bir işyerinde işin bir haftadan fazla bir süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebeplerden ötürü çalışılmayan günler i&ccedi= l;in işçilere ödenen yarım ücret hafta tatili günü için de ödenir.

&= nbsp; Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hafta tatili ücreti işverence işçiye ödenir.

&= nbsp; GENEL TATİL ÜCRETİ

&nbs= p;   Madde 47 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir i#= 1; karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırla= rsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

&= nbsp; Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.

&= nbsp; GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&nbs= p;   Madde 48 - İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.

&= nbsp; Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçil= erin ücretlerinden mahsup edilir.

&= nbsp; ÜCRET ŞEKİLLERİNE GÖRE TATİL ÜCRET= 04;

&nbs= p;   Madde 49 - İşçinin tatil günü ücreti çalı&= #351;tığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.=

&= nbsp; Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığ= 05; ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

&= nbsp; Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.

&= nbsp; Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.

&= nbsp; TATİL ÜCRETİNE GİRMEYEN KISIMLAR

&nbs= p;   Madde 50 - Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçi= si olarak normal çalışma saatleri dışında hazırl= ama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.

&= nbsp; YÜZDELERİN ÖDENMESİ

&nbs= p;   Madde 51 - Otel, lokanta, eğlence yerleri ve benzeri yerler ile içki ver= ilen ve hemen orada yenilip içilmesi için çeşitli yiye= cek satan yerlerden "yüzde" usulünün uygulandığı müesseselerde işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle müşterilerin hesap pusulalarına "yüzde" eklen= erek veya ayrı şekillerde alınan paralarla kendi isteği ile müşteri tarafından işverene bırakılan yahut da onun kontrolü altında bir araya toplanan paraları işver= en işyerinde çalışan tüm işçilere eksik= siz olarak ödemek zorundadır.

&= nbsp; İşveren veya işveren vekili yukarıdaki fıkrada sözü edilen paraların kendisi tarafından alındığında eksiksiz olarak işçilere dağıtıldığını belgelemekle yükümlüdür.

&= nbsp; Yüzdelerden toplanan paraların o işyerinde çalışan işçiler arasında yapılan işlerin niteliğine göre, hangi esaslar ve oranlar çerçevesinde dağıtılacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınc= a hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.

&= nbsp; YÜZDELERİN BELGELENMESİ

&nbs= p;   Madde 52 - Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işveren, her hesap pusulasının genel toplamını gösteren bir belgeyi işçilerin kendi aralarından seçecekleri bir temsilciye vermekle yükümlüdür. = Bu belgelerin şekli ve uygulama usulleri iş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde gösterilir.

&= nbsp; YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ

&nbs= p;   Madde 53 - İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

&= nbsp; Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

&= nbsp; Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

&= nbsp; İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

&= nbsp; a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanl= ara ondört günden,

&= nbsp; b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

&= nbsp; c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

&= nbsp; Az olamaz.=

&= nbsp; Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçil= erle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.=

&= nbsp; Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

&= nbsp; YILLIK ÜCRETLİ İZNE HAK KAZANMA VE İZNİ KULLANMA DÖNEMİ

&nbs= p;   Madde 54 - Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işver= enin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta ol= an işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süre= ler de hesaba katılır.

&= nbsp; Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken = bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.

&= nbsp; İşçinin gelecek izin hakları için geçme= si gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hi= zmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.

&= nbsp; İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yıl= 05; içinde kullanır.

&= nbsp; Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerler= inde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanıla= rak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerler= inde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.

&= nbsp; YILLIK İZİN BAKIMINDAN ÇALIŞILMIŞ GİB= 04; SAYILAN HALLER=

&nbs= p;   Madde 55 - Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

&= nbsp; a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemedi= 87;i günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.)= .

&= nbsp; b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

&= nbsp; c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

&= nbsp; d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıc= 5; sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).<= o:p>

&= nbsp; e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

&= nbsp; f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

&= nbsp; g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarı= ;m günlük izinler.

&= nbsp; h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurulla= rda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konu= ları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.=

&= nbsp; ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç gü= ;ne kadar verilecek izinler.

&= nbsp; j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

&= nbsp; k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmi#= 1; bulunan yıllık ücretli izin süresi.

&= nbsp; YILLIK ÜCRETLİ İZNİN UYGULANMASI

&nbs= p;   Madde 56 - Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.<= o:p>

&= nbsp; Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler için= de işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.

&= nbsp; Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreler= i, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.

&= nbsp; İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulu= nan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastal= 05;k izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

&= nbsp; Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil gün= leri izin süresinden sayılmaz.

&= nbsp; Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmalar= 05; ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kad= ar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

&= nbsp; YILLIK İZİN ÜCRETİ

&nbs= p;   Madde 57 - İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.=

&= nbsp; Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.=

&= nbsp; Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücr= ete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kara katılma ve yü= ;zde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.

&= nbsp; Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışı= lan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

&= nbsp; Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işve= ren tarafından ödenir.

&= nbsp; Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ul= usal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

&= nbsp; İZİNDE ÇALIŞMA YASAĞI

&nbs= p;   Madde 58 - Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu iz= in süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.

&= nbsp; SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNDE İZİN ÜCRETİ

&nbs= p;   Madde 59 - İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi hali= nde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşım= 05; iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren baş= lar.

&= nbsp; İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilm= esi halinde 17 nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27 nci madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izin= leri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.

&= nbsp; İZİNLERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

&nbs= p;   Madde 60 - Yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemler= de kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalı#= 1;ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.

&= nbsp; SİGORTA PRİMLERİ

&nbs= p;   Madde 61 - Sigortalılara yıllık ücretli izin süresi i&ccedi= l;in ödenecek ücretler üzerinden iş kazaları ile meslek hastalıkları primleri hariç, diğer sigorta primlerini= n, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki esaslar çerçevesinde işçi ve işverenler yönünden ödenmesine devam olunur.

&= nbsp; ÜCRETTEN İNDİRİM YAPILAMAYACAK HALLER<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&nbs= p;   Madde 62 - Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya = da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde ol= ursa olsun eksiltme yapılamaz.

&= nbsp; DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : İŞİN DÜZEN= LENMESİ

&nbs= p;   ÇALIŞMA SÜRESİ

&nbs= p;   Madde 63 - Genel bakımdan çalışma süresi haftada en ç= ;ok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamış= sa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışıl= an günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.<= /o:p>

&= nbsp; Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içi= nde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşme= leri ile dört aya kadar artırılabilir.

&= nbsp; Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışm= a ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlan= acak bir yönetmelikle düzenlenir.

&= nbsp; Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması ger= eken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.=

&= nbsp; TELAFİ ÇALIŞMASI

&nbs= p;   Madde 64 - Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerd= en önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine = izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz.

&= nbsp; Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile gü= nde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.

&= nbsp; KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞ= 04;

&nbs= p;   Madde 65 - Genel ekonomik kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak önemli ölçüde azaltan veya işyerinde faaliyeti tamamen veya kısmen geçici olarak durduran işveren, durumu derhal gerekçeleri ile birlikte Türkiye İş Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirir. Talebin uygunluğunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. Bunun u= sul ve esasları bir yönetmelikle belirlenir.

&= nbsp; Yukarıda belirtilen nedenlerle işyerinde geçici olarak en = az dört hafta işin durması veya kısa çalış= ;ma hallerinde işçilere çalıştırılmad= 05;kları süre için işsizlik sigortasından kısa çalışma ödeneği ödenir. Kısa çalışma süresi, zorlayıcı sebebin devam= 5; süresini ve herhalde üç ayı aşamaz. İşçinin kısa çalışma ödeneğ= ;ine hak kazanabilmesi için, çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanma şartlarını yerine getirmesi gerekir.

&= nbsp; Günlük kısa çalışma ödeneğinin miktarı, işsizlik ödeneğinin miktarı kadardır= .

&= nbsp; Zorlayıcı sebeplerle işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durması halinde, işsizlik ödeneği ödemeleri 24 üncü maddenin (III) numaral&#= 305; bendinde ve 40 ıncı maddede öngörülen bir haftalık süreden sonra başlar.

&= nbsp; Kısa çalışma ödeneği aldığı süre içinde işçinin hastalık ve analık sigortasına ait primler İşsizlik Sigortası Fonu tarafından 2/3 oranında Sosyal Sigortalar Kurumuna aktarıl&#= 305;r. Bu primler, sigorta primlerinin hesabında esas alınan en alt kazanç sınırı üzerinden hesaplanır. İşçi, işsizlik ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar işe başlar ve işsizlik sigortasından yararlanmak için 4447 sayılı Kanunun öngördüğü koşullar gerçekleşmeden işsiz kalırsa, kısa çalışma ödeneğ= ;i aldığı süre çıkarıldıktan sonra, = daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanır.

&= nbsp; Kısa çalışma ödeneğinin ödeme sür= esi içinde ödenmesi gereken geçici iş göremezlik ödeneğinin miktarı kısa çalışma ödeneğinin miktarından fazla olamaz. Geçici iş göremezlik ödeneğinin ödendiği dönemde, bu ma= ddede öngörülen hastalık ve analık sigortası primi ödenmez.

&= nbsp; ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILAN HALLER

&nbs= p;   Madde 66 - Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:

&= nbsp; a) Madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa ol= sun yeraltında veya su altında çalışılacak işlerde işçilerin kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler.

&= nbsp; b) İşçilerin işveren tarafından işyerlerind= en başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.

&= nbsp; c) İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıka= cak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.

&= nbsp; d) İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği sürel= er.

&= nbsp; e) Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler.

&= nbsp; f) Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.

&= nbsp; İşin niteliğinden doğmayıp da işveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla işyerine götürülüp getirilme esnasında araçlarda geçen süre çalışma süresinden sayılm= az.

&= nbsp; GÜNLÜK ÇALIŞMANIN BAŞLAMA VE BİTİ&#= 350; SAATLERİ<= o:p>

&nbs= p;   Madde 67 - Günlük çalışmanın başla= ma ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere duyurulur.

&= nbsp; İşin niteliğine göre işin başlama ve biti#= 1; saatleri işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir.<= o:p>

&= nbsp; ARA DİNLENMESİ

&nbs= p;   Madde 68 - Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;

&= nbsp; a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika,

&= nbsp; b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,

&= nbsp; c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat,=

&= nbsp; Ara dinlenmesi verilir.

&= nbsp; Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

&= nbsp; Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

&= nbsp; Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.

&= nbsp; Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

&= nbsp; GECE SÜRESİ VE GECE ÇALIŞMALARI

&nbs= p;   Madde 69 - Çalışma hayatında "gece" en geç sa= at 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her h= alde en fazla onbir saat süren dönemdir.

&= nbsp; Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yur= dun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkra= daki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin = gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.

&= nbsp; İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez.

&= nbsp; Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışması= ;na uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir. Gece çalıştırılan işçiler en geç i= ki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler. İşçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları işveren tarafından karşılanır.

&= nbsp; Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, mümkünse gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.

&= nbsp; İşveren gece postalarında çalıştırılacak işçilerin listelerini= ve bu işçiler için işe başlamadan önce alınan ve periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını ilgili bölge müdürlüğ&uum= l;ne vermekle yükümlüdür.

&= nbsp; Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe iş&cced= il;i postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmalar= 05; suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.

&= nbsp; Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onb= ir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

&= nbsp; HAZIRLAMA, TAMAMLAMA VE TEMİZLEME İŞLERİ<= b>

&nbs= p; Madde 70 - Genel olarak bir işyerinde belirli çalışma saatleri= nden önce veya sonra gerekli olan hazırlama veya tamamlama yahut temiz= leme işlerinde çalışan işçiler için işin düzenlenmesi ile ilgili hükümlerden hangilerinin uygulanmayacağı yahut ne gibi değişik şartlar ve u= sullerle uygulanacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; ÇALIŞTIRMA YAŞI VE ÇOCUKLARI ÇALIŞTI= RMA YASAĞI

&nbs= p; Madde 71 - Onbeş yaşını doldurmamış çocuklar= 05;n çalıştırılması yasaktır. Ancak, ondört yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalışt= 05;rılabilirler.

&= nbsp; Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekl= eri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolo= jik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır. Çocuğun gördüğü iş o= nun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.

&= nbsp; Onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve gen&cce= dil; işçiler bakımından yasak olan işler ile onbe#= 1; yaşını tamamlamış, ancak onsekiz yaşın&#= 305; tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, ondört yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler ve çalışma koşulları Çalışma ve So= syal Güvenlik Bakanlığı tarafından altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir= .

&= nbsp; Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, onbeş yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar artırılabilir.

&= nbsp; Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dış&= #305;nda olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri yukarıda birinci fıkrada öngörülen süreleri aşamaz.

&= nbsp; YER VE SU ALTINDA ÇALIŞTIRMA YASAĞI

&nbs= p; Madde 72 - Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tü= nel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların &ccedi= l;alıştırılması yasaktır.

&= nbsp; GECE ÇALIŞTIRMA YASAĞI

&nbs= p; Madde 73 - Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

&= nbsp; Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçiler= in gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığın= 5;n görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; ANALIK HALİNDE ÇALIŞMA VE SÜT İZNİ

&nbs= p; Madde 74 - Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğu= mdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık sü= re için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalı&= #351;tırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

&= nbsp; Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.

&= nbsp; Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.

&= nbsp; Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.

&= nbsp; İsteği halinde kadın işçiye, onaltı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul geb= elik halinde onsekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

&= nbsp; Kadın işçilere bir yaşından küçü= ;k çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden say= 5;lır.

&= nbsp; İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI

&nbs= p; Madde 75 - İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklam= ak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göster= mek zorundadır.=

&= nbsp; İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.=

&= nbsp; YÖNETMELİKLER

&nbs= p; Madde 76 - Nitelikleri gereği günlük ve haftalık çalışma sürelerinin 63 üncü maddede öngörüldüğü şekilde uygulanması mümkün olmayan iş ve işyerlerinde çalış= ;ma sürelerinin günlük yasal çalışma süres= ini aşmayacak şekilde ve en çok altı aya kadar denkleştirme süresi tanınarak uygulanmasını sağlayacak usuller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.=

&= nbsp; Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına işçi postaları çalıştırılarak işletilen yahut nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine, hafta tatillerine ve gece çalışmalarına ve çalışma ortasındaki zorunlu dinlenmelere dair özel usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

&= nbsp; BEŞİNCİ BÖLÜM : İŞ SAĞLIĞI = VE GÜVENLİĞİ

&nbs= p; İŞVERENLERİN VE İŞÇİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

&nbs= p; Madde 77 - İşverenler işyerlerinde iş sağlığı= ; ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

&= nbsp; İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak y&ou= ml;netmelikle düzenlenir.=

&= nbsp; İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasın&#= 305; ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar.

&= nbsp; Bu bölümde ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüzük ve yönetmeliklerde = yer alan hükümler işyerindeki çıraklara ve stajyerle= re de uygulanır.

&= nbsp; SAĞLIK VE GÜVENLİK TÜZÜK VE YÖNETMELİKLERİ

"İş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri=

&= nbsp; MADDE 78 – (Değişik: 26/05/2008 - 5763 S.K./3. md.)<= /span> Bu Kanuna tabi işyerlerinde i#= 1; sağlığı ve güvenliği şartlarını= ;n belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması, işyerlerin= de kullanılan araç, gereç, makine ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi ve özel durumları sebebiyle korunması gereken kişilerin çalışma şartlarının düzenlenmesi, ayrıca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygunluğu yönünden; işçi sayısı, i#= 1;in ve işyerinin özellikleri ile tehlikesi dikkate alınarak işletme belgesi alması gereken işyerleri ile belgelendirilme= si gereken işler veya ürünler ve bu belge veya belgelerin al= 05;nmasına ilişkin usul ve esaslar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda yapılacak risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların usul ve esasları ile bunları yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli iz= nin verilmesi ve verilen iznin iptal edilmesi Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir."

&= nbsp; İŞİN DURDURULMASI VEYA İŞYERİNİN KAPATILMASI

&nbs= p; Madde 79 - Bir işyerinin tesis ve tertiplerinde, çalışma yöntem ve şekillerinde, makine ve cihazlarında işçilerin yaşamı için tehlikeli olan bir husus tespit edilirse, bu tehlike giderilinceye kadar işyerlerini iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlemeye yetkili iki müfettiş, bir işçi ve bir işveren temsilcisi ile Bölge Müdüründen oluşan beş kişilik bir komisyon kararıyla, tehlikenin niteliği= ne göre iş tamamen veya kısmen durdurulur veya işyeri kapatılır. Komisyona kıdemli iş müfettişi başkanlık eder. Komisyonun çalışmaları ile ilgili sekretarya işleri bölge müdürlüğü tarafından yürütülür.

&= nbsp; Askeri işyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen işyerlerindeki komisyonun yapısı, çalışma şekil ve esasları Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenl= ik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.

&= nbsp; Bu maddeye göre verilecek durdurma veya kapatma kararına karşı işverenin yerel iş mahkemesinde altı iş günü içinde itiraz etmek yetkisi vardır.

&= nbsp; İş mahkemesine itiraz, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararının uygulanmasını durdurmaz.

&= nbsp; Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Kararlar kesindir.=

&= nbsp; Bir işyerinde çalışan işçilerin yaş, cinsiyet ve sağlık durumları böyle bir işyerinde çalışmalarına engel teşkil ediyorsa, bunlar da çalışmaktan alıkonulur.

&= nbsp; Yukarıdaki fıkralar gereğince işyerlerinde işçiler için tehlikeli olan tesis ve tertiplerin veya ma= kine ve cihazların ne şekilde işletilmekten alıkonulacağı ve bunların ne şekilde yeniden işletilmelerine izin verilebileceği, işyerinin kapatılması ve açılması, işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verilinceye kadar acil hallerde alınacak önlemlere ilişkin hususlar ile komisyonda görev yapacak işçi ve işveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalı#= 1;ma şekil ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; Bir işyerinin kurulmasına ve işletilmesine izin verilmiş olması 78 inci maddede öngörülen yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına hiçbir zaman engel olamaz.=

&= nbsp; Bu maddenin birinci fıkrası gereğince makine, tesisat ve tertibat veya işin durdurulması veya işyerinin kapatılması sebebiyle işsiz kalan işçilere işveren ücretlerini ödemeye veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermeye zorunludur.

&= nbsp; İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU

&nbs= p;   Madde 80 - Bu Kanuna göre sanayiden sayılan, devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde h= er işveren bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurmakla yükümlüdür.

&= nbsp; İşverenler iş sağlığı ve güvenli= 87;i kurullarınca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak verilen kararları uygulamakla yükümlüdürler.

&= nbsp; İş sağlığı ve güvenliği kurullarının oluşumu, çalışma yöntemle= ri, ödev, yetki ve yükümlülükleri Çalı#= 1;ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; İŞYERİ HEKİMLERİ

        &= nbsp; "İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri

        &= nbsp; MADDE 81 – (Değişik: 26/05/2008 - 5763 S.K./4. md.)<= /span> İşverenler, devamlı ola= rak en az elli işçi çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığ&= #305; ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve işin tehlike sınıf ve derecesine göre;

        &= nbsp; a) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla= ,

        &= nbsp; b) Bir veya birden fazla işyeri hekimi ile gereğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle,

        &= nbsp; c) Sanayiden sayılan işlerde iş güvenliği uzmanı= olan bir veya birden fazla mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle,

        &= nbsp; yükümlüdürler.

        &= nbsp; İşverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve bu maddeye dayanılarak çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile yerine getirebileceği gibi, işl= etme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilir. Bu şekilde hizmet alınması işverenin sorumluklarını ortadan kaldırmaz. <= /p>
        &= nbsp; İşyeri sağlık ve güvenlik biriminde görevlendirilecek işy= eri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve işverence görevlendirilecek diğer personelin nitelikleri, sayısı, işe alınmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma şartları, eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde kurulacak sağlık ve güvenlik birimleri ile or= tak sağlık ve güvenlik birimlerinin nitelikleri, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alınmasına ilişkin hususlar ile bu birimlerde bulunması gereken personel, araç, gereç ve teçhizat, görevlendirilecek person= elin eğitim ve nitelikleri Sağlık Bakanlığı, T&uum= l;rk Tabipleri Birliği ve Türk Mimar Mühendis Odaları Birliğinin görüşleri alınarak Çalı#= 1;ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. =

        &= nbsp; Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere, üçüncü fıkrada öngörülen eğitimler aldırılmak suretiyle ve aslî görevleri kapsamında, çalışmakta oldukları kurum ve kuruluşların asıl işveren olarak çalıştırdıkları işçilerin işyeri hekimliği hizmetleri gördürülür. Bu ku= rum ve kuruluşların diğer personel için oluşturulmuş olan sağlık birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik birimi olarak da kullanılabilir.&quo= t;

&= nbsp; İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLAR

&nbs= p;   Madde 82 - Bu Kanuna göre sanayiden sayılan, devamlı ol= arak en az elli işçi çalıştıran ve altı a= ydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerler= inde işverenler, işyerinin iş güvenliği önlemlerin= in sağlanması, iş kazalarının ve meslek hastalık= larının önlenmesi için alınacak önlemlerin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi hizmetlerini yürütmek üze= re işyerindeki işçi sayısına, işyerinin niteli= ğine ve tehlikelilik derecesine göre bir veya daha fazla mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle yükümlüdürler= .

&= nbsp; İş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik elemanların nitelikleri, sayısı, görev, yetki ve sorumlulukları, eğitimleri, çalışma şartları, görevlerini nasıl yürütecekleri, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

&= nbsp; İŞÇİLERİN HAKLARI

&nbs= p;   Madde 83 - İşyerinde iş sağlığı ve güvenli= 7;i açısından işçinin sağlığını bozacak veya vücut bütünlüğünü tehlikeye sokacak yakın, aci= l ve hayati bir tehlike ile karşı karşıya kalan işçi, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul aynı g&uu= ml;n acilen toplanarak kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar işçiye yazılı olarak bildirilir.

&= nbsp; İş sağlığı ve güvenliği kurulunun bulunmadığı işyerlerinde talep, işveren veya işveren vekiline yapılır. İşçi tesbitin yapılmasını ve durumun yazılı olarak kendisine bildirilmesini isteyebilir. İşveren veya vekili yazılı cevap vermek zorundadır.

&= nbsp; Kurulun işçinin talebi yönünde karar vermesi halinde işçi, gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir.

&= nbsp; İşçinin çalışmaktan kaçındığı dönem içinde ücreti ve diğer hakları saklıdır.

&= nbsp; İş sağlığı ve güvenliği kurulunun kararına ve işçinin talebine rağmen gerekli tedbirin alınmadığı işyerlerinde işçiler alt= 05; iş günü içinde, bu Kanunun 24 üncü maddesin= in (I) numaralı bendine uygun olarak belirli veya belirsiz süreli hi= zmet akitlerini derhal feshedebilir.

&= nbsp; Bu Kanunun 79 uncu maddesine göre işyerinde işin durdurulması veya işyerinin kapatılması halinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

&= nbsp; İÇKİ VEYA UYUŞTURUCU MADDE KULLANMA YASAĞI

&nbs= p;   Madde 84 - İşyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturu= cu madde kullanmak yasaktır.

&= nbsp; İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlar= la alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.<= /span>

&= nbsp; Alkollü içki kullanma yasağı;

&= nbsp; a) Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemekle görevlendirilen,

&= nbsp; b) Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü iç= ki satılan veya içilen işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olan,

&= nbsp; c) İşinin niteliği gereği müşterilerle birlik= te alkollü içki içmek zorunda olan,

&= nbsp; İşçiler için uygulanmaz.

&= nbsp; AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER

&nbs= p;   Madde 85 - (Değişik: 26/05/2008 - 5763 S.K./5. md.) Onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler= ve çocuklar i= le çalıştığı işle ilgili mesleki eği= tim almamış işçiler ağ= ır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.=

&= nbsp; Hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden sayılacağı, kadınlarla onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş gen&cced= il; işçilerin hangi çeşit ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılabilecekleri Sağl= 05;k Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR

&nbs= p;   Madde 86 - Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir, bedence bu işlere elverişli = ve dayanıklı oldukları işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosy= al Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimleri tarafından verilmiş muayene raporları olmadıkça, bu gibilerin işe alınmaları veya işte çalıştırılmaları yasaktır. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş muayenesini yapmaktan kaçınamaz.

&= nbsp; İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.<= /span>

&= nbsp; Yetkili memurlar isteyince, bu raporları işveren kendilerine göstermek zorundadır.

&= nbsp; Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

&= nbsp; ON SEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜK İŞÇİLER İÇİN RAPOR

&nbs= p;   Madde 87 - Ondört yaşından onsekiz yaşına kadar (onsekiz da= hil) çocuk ve genç işçilerin işe alınmalarından önce işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadı= 7;ı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimleri= ne muayene ettirilerek işin niteliğine ve şartlarına g&oum= l;re vücut yapılarının dayanıklı olduğunun raporla belirtilmesi ve bunların onsekiz yaşını dolduru= ncaya kadar altı ayda bir defa aynı şekilde doktor muayenesinden geçirilerek bu işte çalışmaya devamlarına= bir sakınca olup olmadığının kontrol ettirilmesi ve bütün bu raporların işyerinde saklanarak yetkili memurların isteği üzerine kendilerine gösterilmesi zorunludur. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş muayenesini yapmaktan kaçınamaz.

&= nbsp; Birinci fıkrada yazılı hekimlerce verilen rapora itiraz hali= nde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.<= /span>

&= nbsp; Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

&= nbsp; GEBE VEYA ÇOCUK EMZİREN KADINLAR İÇİN YÖNETMELİK

&nbs= p;   Madde 88 - (= Değişik: 26/05/2008 - 5763 S.K./6. md.) Gebe veya çocuk emziren kadınlar= 5;n hangi dönemlerde ne gibi işlerde çalıştırılmalarının yasak olduğu = ve bunların çalışmalarında sakınca olmayan işlerde hangi şartlar ve usullere uyacakları, ne suretle emz= irme odaları veya çocuk bakım yurdu (kreş) kurulması gerektiği ve= ya hangi hallerde dışarıdan hizmet alabilecekleri Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

&= nbsp; ÇEŞİTLİ YÖNETMELİKLER

&nbs= p;   Madde 89 - Sağlık Bakanlığının görüş&uu= ml; alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı;

&= nbsp; a) Ağır ve tehlikeli işlerden başka işler iç= ;in de işçilerin işe başlamadan hekim muayenesinden geçirilmelerini,

&= nbsp; b) Bazı işlerde çalışan işçilerin belirli sürelerde genel olarak sağlık muayenesinden geçirilmelerini,

&= nbsp; c) Çeşitli veya bir kısım işlerde çalışan işçilerin sağlık durumlarının aksaması, yaptıkları işin ürünlerine ve genel sağlığa yahut birlikte çalıştıkları öteki işçilere zar= arlı olursa, bu gibilerin o işlerden çıkarılmalarını,

&= nbsp; d) Ne durumda ve ne gibi şartları haiz olan işyerlerinde ban= yo, uyku, dinlenme ve yemek yerleri ile işçi evleri ve iş&cced= il;i eğitimi yerleri yapılmasını,

&= nbsp; Öngören yönetmelikler hazırlayabilir.

&= nbsp; ALTINCI BÖLÜM : İŞ VE İŞÇİ BUL= MA

&nbs= p;   İŞ VE İŞÇİ BULMAYA ARACILIK

&nbs= p;   Madde 90 - İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istih= dam bürolarınca yerine getirilir.

&= nbsp; YEDİNCİ BÖLÜM : ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ

&nbs= p;   DEVLETİN YETKİSİ

&nbs= p;   Madde 91 - Devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu ödev Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır.

&= nbsp; Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli madde= ler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenl= ik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.

&= nbsp; YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR

&nbs= p;   Madde 92 - 91 inci madde hükmünün uygulanması için iş hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftişiyle ödevli = olan iş müfettişleri, işyerlerini ve eklentilerini, işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri, ara&ccedi= l; ve gereçleri, cihaz ve makineleri, ham ve işlenmiş maddele= rle, iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve işçilerin yaşamına, sağlığına, g&= uuml;venliğine, eğitimine, dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis = ve tertipleri her zaman görmek, araştırmak ve incelemek ve bu Kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş Teftişi Tüzüğünde açıklan= an şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.

&= nbsp; Teftiş ve denetleme sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıklar&#= 305; zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek ve birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmak için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek ve bu yoldaki emir ve isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.

&= nbsp; Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftiş= ;e yetkili iş müfettişleri tarafından tutulan tutanaklar a= ksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir.

&= nbsp; YETKİLİ MEMURLARIN ÖDEVİ

&nbs= p;   Madde 93 - İş hayatını izleme, denetleme ve teftiş yetkisi = olan iş müfettişleri görevlerini yaparlarken işin normal gidişini ve işyerinin işlemesini, inceledikleri konunun niteliğine göre mümkün olduğu kadar aksatmamak, durdurmamak ve güçleştirmemekle ve resmi işlemlerin yürütülüp sonuçlandırılması için, açıklanması gerekmedikçe, işveren= in ve işyerinin meslek sırları ve şartları, ekonomik = ve ticari hal ve durumları hakkında gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmak ve kendileri tarafından bilgileri ve ifadeleri alınan yahut kendilerine başvuran veya ihbarda bulunan işçilerin ve başka ki&#= 351;ilerin isimlerini ve kimliklerini açıklamamakla yükümlüdürler.

&= nbsp; MUAFİYET

&nbs= p;   Madde 94 - İşçi ve işverenlerle bunların meslek kuruluşları tarafından kendilerini ilgilendiren ve iş hayatına ilişkin işlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazı ile başvurma halind= e bu dilekçeler ve bunlarla ilgili tutanak, evrak, defter ve işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır= .

&= nbsp; DİĞER MERCİLER TARAFINDAN YAPILAN TEFTİŞLER=

&nbs= p;   Madde 95 - (De= ğişik fıkra: 26/05/2008 - 5763 S.K./7. md.) İşyerinin açılmasına izin ver= meye yetkili belediyeler ile diğer ilgili makamlar bu izni vermeden ön= ce, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca iş mevzuatına göre verilmesi gerekli işletme belgesinin varlığını araştırır. Çalı= 51;ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca işletme belgesi verilmemiş işyerlerine belediyeler veya diğer ilgili makamla= rca açılma izni verilemez.

&= nbsp; Kamu kurum ve kuruluşları, işyerlerinde yapacakları i&#= 351; sağlığı ve güvenliği ile ilgili teftiş ve denetlemelerin sonuçlarını ve yapacakları işleml= eri o yer için yetkili bölge müdürlüğüne bildirirler.

&= nbsp; İşyerinin kurulup açılmasına izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar her ay bu hususta izin verdikleri, işveren ve işyerinin isim ve adresini ve yapılan işin çeşidini gösterir listeleri bir sonraki ayın onbeşine kadar o yerin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne bildirirler.

&= nbsp; İŞÇİ VE İŞVERENİN SORUMLULUĞU<= /b>

&nbs= p;   Madde 96 - İş denetimi ve teftişine yetkili iş müfettişleri tarafından ifade ve bilgilerine başvurulan işçilere, işverenlerin gerek doğrudan doğruya ve gerek dolayısıyla telkinlerde bulunmaları, işçil= eri gerçeği saklamaya yahut değiştirmeye sevk veya herhan= gi bir suretle zorlamaları veyahut işçilerin ilgili makamlara başvurmaları, haber ve ifade vermeleri üzerine, bunlara karşı kötü davranışlarda bulunmaları yasaktır.

&= nbsp; İşçilerin çalıştıkları veya ayr= ıldıkları işyerleriyle işverenleri hakkında gerçeğe uygun olmayan haberler vererek gereksiz işlemlerle uğraştırılmaları veya işverenleri haksız yere kötü duruma düşürmeye kalkışmalar&#= 305; ve iş müfettişlerince kendilerinden sorulan hususlar i&ccedi= l;in doğru olmayan cevaplar vererek denetim ve teftişin yapılmasını güçleştirmek veya yanlı= 51; bir sonuca vardırmak gibi kötü niyetli davranışlar= da bulunmaları yasaktır.

&= nbsp; ZABITANIN YARDIMI

&nbs= p;   Madde 97 - Bu Kanun hükümlerinin tam ve gerektiği gibi uygulanabilmesi için işyerlerini teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerinin gerekli görmeleri ve istemeleri halinde, zabıta kuvvetleri, bu iş müfettişlerinin görevleri= ni iyi bir şekilde yapabilmelerini sağlamak üzere her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdürler.=

&= nbsp; SEKİZİNCİ BÖLÜM : İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ

&nbs= p;   İŞYERİNİ BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 98 - (Değişik fıkra: 26/05/2008 - 5763 S.K./8. md.= ) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki işyeri bildirme yükümlülüğüne aykırı davranan işveren veya işveren vekiline, çalıştırılan her işçi için yüz Yeni Türk Lirası, 85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası, 3 ünc&uum= l; maddesinin ikinci fıkrasındaki işyerini muvazaalı olarak bildiren asıl işveren ile alt işveren veya vekillerine ayr&#= 305; ayrı on bin Yeni Türk Lirası idari para cezası verilir.=

&= nbsp; Bu para cezasının kesinleşmesinden sonra bildirim yükümlülüğüne aykırılığın sürmesi halinde takip eden her ay için aynı miktar ceza uygulanır.

&= nbsp; GENEL HÜKÜMLERE AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 99 - Bu Kanunun;

&= nbsp; a) 5 inci ve 7 nci maddelerde öngörülen ilke ve yükümlülüklere aykırı davranan,

&= nbsp; b) 8 inci maddenin son fıkrasındaki belgeyi işçiye vermeyen, 14 üncü madde hükümlerine aykırı davranan,<= /span>

&= nbsp; c) 28 inci maddesine aykırı olarak çalışma belge= si düzenleme yükümlülüğüne aykırı davranan veya bu belgeye gerçeğe aykırı bilgi yazan,<= /span>

&= nbsp; İşveren veya işveren vekiline bu durumdaki her iş&ccedi= l;i için elli milyon lira para cezası verilir.

&= nbsp; TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 100 - Bu Kanunun 29 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olar= ak işçi çıkaran işveren veya işveren vekiline işten çıkardığı her işçi için ikiyüz milyon lira para cezası verilir.

&= nbsp; ÖZÜRLÜ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞUNA AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 101 - Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürl&uum= l; ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için yediyüzelli milyon lira para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.<= /o:p>

&= nbsp; ÜCRET İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK<= /b>

&nbs= p;   Madde 102 - Bu Kanunun;

&= nbsp; a) 32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanun= dan veya toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücretini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödem= eyen veya noksan ödeyen işveren veya işveren vekiline bu durumda = olan her işçi ve her ay için yüz milyon lira para cezas&= #305;,

&= nbsp; b) 37 nci maddesine aykırı olarak ücrete ilişkin hesap pusulası düzenlemeyen veya işçi ücretlerinden 38 inci maddeye aykırı olarak ücret kesme cezası veren veya yaptığı ücret kesintisinin sebebini ve hesabın= 5; bildirmeyen 52 nci maddedeki belgeyi vermeyen işveren veya işveren vekiline ikiyüz milyon lira para cezası,

&= nbsp; c) 41 inci maddesinde belirtilen fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, işçiye hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında kullandırmayan, fazla saatlerde yapılacak çalışmalar için işçinin onayını almayan işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan her işçi için yüz milyon = lira para cezası, Verilir.

&= nbsp; YILLIK ÜCRETLİ İZİN HÜKÜMLERİNE AYKIR= ILIK

&nbs= p;   Madde 103 - Yıllık ücretli izni bu Kanunun 56 ncı maddesine aykırı olarak bölen veya izin ücretini 57 nci maddenin üç ve dördüncü fıkralarında belirtilen usule aykırı olarak ödeyen veya eksik ödeyen veya 59 uncu maddedeki hak edilmiş izni kullanmadan iş sözle= şmesinin sona ermesi halinde bu izne ait ücreti ödemeyen veya 60 ıncı maddede belirtilen yönetmeliğin esas ve usullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için yüz milyon lira para cezası verilir.

&= nbsp; İŞİN DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLERE AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 104 - Bu Kanunun 63 üncü maddesinde ve bu maddede belirtilen yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştı= ;ran veya 68 inci maddesindeki ara dinlenmelerini bu maddeye göre uygulamay= an veya işçileri 69 uncu maddesine aykırı olarak geceleri yedibuçuk saatten fazla çalıştıran; gece ve gündüz postalarını değiştirmeyen, 71 inci mad= desi hükmüne aykırı hareket eden, 72 nci maddesi hük&uu= ml;mlerine aykırı olarak bu maddede belirtilen yerlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek çocukları ve gençleri ve her yaştaki kadınları çalıştıran, 73 üncü maddesine aykır= 05; olarak çocuk ve genç işçileri gece çalıştıran veya aynı maddede anılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden 74 üncü maddesindeki hükme aykırı olarak doğumdan önceki ve sonraki sürelerde gebe veya doğum yapmış kadınları çalıştıran veya ücretsiz izin vermeyen, 75 inci maddesindeki işçi özlük dosyalarını düzenlemeyen, 76 ncı maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerine uymayan işveren veya işveren vekiline beşyüz milyon lira para cezası verilir.

&= nbsp; 64 üncü ve 65 inci maddede öngörülen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için yüz milyon l= ira para cezası verilir.

&= nbsp; İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK

    Madde 105 - (Değişik fıkra: 26/05/2008 - 5763 S.K./9. md.) Bu Kanunun;

        &= nbsp; a) 78 inci maddesinde öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere uymayan işveren veya işveren vekiline, alınmayan her iş sağlığı ve güvenliğ= ;i önlemi için iki yüz Yeni Türk Lirası, alınm= ayan önlemler için izleyen her ay aynı miktar,

        &= nbsp; b) 86 ncı maddesi uyarınca işçilere doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için, 87 nci maddesi gereğince çocuklara doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumdaki her çoc= uk için iki yüz Yeni Türk Lirası,

        &= nbsp; c) 77 nci maddesine aykırı hareket eden, 78 inci maddesi gereği işletme belgesi almadan işyeri açan veya belgelendirilmesi gereken işler veya ürünler için belge almayan, 79 unc= u maddesi gereğince faaliyeti durdurulan işi izin almadan devam ettiren veya kapatılan işyerle= rini izinsiz açan, 80 inci maddesinde öngörülen iş sağlığı ve güvenliği kurullarının kurulması ve çalıştırılması ile ilgili hükümlere aykırı davranan, iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca alınan kararları uygulamayan, 81 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen, 88 ve 89 uncu maddelerinde öngörülen yönetmeliklerde gösterilen şartlara ve usullere uymayan işveren veya işveren vekiline b= iner Yeni Türk Lirası,

        &= nbsp; d) Bu Kanunun 85 inci maddesine aykırı olarak ağır ve tehlikeli işlerde onaltı yaşından küçükleri çalıştıran veya aynı maddede belirtilen yönetmelikte gösterilen yaş kayıtlarına aykırı işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline her işçi için bin Yeni Türk Lirası, aynı madd= enin birinci fıkrasında belirtilen mesleki eğitim almamı#= 1; işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline her işçi için beşyüz Yeni Türk Lirası,

        &= nbsp; idari para cezası verilir."

<= /p>
&= nbsp; İŞ VE İŞÇİ BULMA HÜKÜMLERİ= ;NE AYKIRILIK=

&nbs= p;   Madde 106 - Bu Kanunun 90 ıncı maddesinde öngörülen izni alm= adan faaliyet gösteren işverene bir milyar lira para cezası veril= ir.

&= nbsp; İŞ HAYATININ DENETİM VE TEFTİŞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK

&nbs= p;   Madde 107- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./500.mad)

&= nbsp; Bu Kanunun;

&= nbsp; a) 92 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen,

&= nbsp; b) 96 ncı maddesindeki yasaklara uymayan,

&= nbsp; işveren veya işveren vekiline sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

&= nbsp; İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlar= dan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görev= leri gereğince görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı takdirde, sekizbin Tü= ;rk Lirası idarî para cezası verilir.

&= nbsp; İDARİ PARA CEZALARININ UYGULANMASINA İLİŞKİ= ;N HUSUSLAR<= /o:p>

&nbs= p;   Madde 108 - (= Değişik madde: 26/05/2008 - 5763 S.K./9. md) Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları, 101 ve 106 ncı maddelerdeki idari para cezaları hariç, gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalış= ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürünce verilir. 101 ve 106 ncı maddeler kapsamındaki idari para cezaları ise doğrudan Türkiye İş Kurumu İl Müdürü tarafından verilir ve genel esaslara göre tahsil edilir. 106 ncı maddeye göre verilecek idari para cezası için, 4904 sayılı Kanunun= 20 nci maddesinin (h) bendindeki tutar esas alınır."

&= nbsp; DOKUZUNCU BÖLÜM : ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER

&nbs= p;   YAZILI BİLDİRİM

&nbs= p;   Madde 109 - Bu Kanunda öngörülen bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamaz= sa, durum o yerde tutanakla tespit edilir. Ancak, 7201 sayılı Kanun kapsamına giren tebligat anılan Kanun hükümlerine g&oum= l;re yapılır.

&= nbsp; KONUT KAPICILARININ ÖZEL ÇALIŞMA KOŞULLARI

&nbs= p;   Madde 110 - Konut kapıcılarının hizmetlerinin kaps= am ve niteliği ile çalışma süreleri, hafta tatili, ulu= sal bayram ve genel tatil günleri, yıllık ücretli izin hakları ve kapıcı konutları ile ilgili hususların düzenlenmesinde uygulanacak değişik şekil ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

&= nbsp; SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİ

    Madde 111 - (Değişik madde: 26/05/2008 - 5763 S.K./9. md) Bu Ka= nunun uygulanması bakımından; sanayiden, ticaretten, tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları aşağıda belirtilmiştir.

        &= nbsp; Sanayiden sayılacak işlerin esasları şunlardır:

        &= nbsp; a) Her türlü madenleri arama ve topraktan çıkarma, ta= 51;, kum ve kireç ocakları.

        &= nbsp; b) Ham, yarı ve tam yapılmış maddelerin işlenmesi, temizlenmesi, şeklinin değiştirilmesi, süslenmesi, sat&= #305;ş için hazırlanması.

        &= nbsp; c) Her türlü kurma, onarma, sökme, dağıtma ve yı= kma.

        &= nbsp; d) Bina yapılması ve onarımı, değiştirilmesi, bozulması, yıkılması ve bunlara yardımcı her türlü sınai yapım.

        &= nbsp; e) Yol, demiryolu, tramvay yolu, liman, kanal, baraj, havaalanı, dalgak&#= 305;ran, tünel, köprü, lağım ve kuyuların yapılması ve onarımı, batıkların çıkarılması ve bataklık kurutma.

        &= nbsp; f) Elektrik ve her çeşit muharrik kuvvetlerin elde edilmesi, değiştirilmesi, taşınması, kurma ve dağı= tma.

        &= nbsp; g) Su ve gaz tesisatı kurma ve işletmesi.

        &= nbsp; h) Telefon, telgraf, telsiz, radyo ve televizyon kurma.

        &= nbsp; i) Gemi ve vapur yapımı, onarımı, değiştirilmesi= ve bozup dağıtma.

        &= nbsp; j) Eşyanın istasyon, antrepo, iskele, limanlar ve havaalanların= da yükletilmesi, boşaltılması.

        &= nbsp; k) Basımevleri.

        &= nbsp; Ticaretten sayılacak işlerin esasları şunlardır: <= /span>

        &= nbsp; a) Ham, yarı ve tam yapılmış her çeşit bitkise= l, hayvani veya sınai ürün ve malların alımı ve satımı.

        &= nbsp; b) Bankacılık ve finans sektörü ile ilgili işlerle, sigortacılık, komisyonculuk, depoculuk, ambarcılık, antrepoculuk.

        &= nbsp; c) Su ürünleri alımı ve satımı.

        &= nbsp; d) Karada, göl ve akarsularda insan veya eşya ve hayvan taşıma.

        &= nbsp; Tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları şunlardır:

        &= nbsp; a) Her çeşit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflı bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ağaç, ağaççık, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süt bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı, araştırı= ;lması, bunlarla ilgili her türlü toprak işleri, ekim, dikim, aşı, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devşirme, temizleme, hazırlama ve ayırma işleri, hastalık ve zararlılarla mücadele, toprak ıslahı, çayır, mera, toprak ve su korunması.

        &= nbsp; b) Ormanların korunması, planlanması (amenajman), yetiştirilmesi, işletilmesi, sınırlandırılması çalışmaları= ;, bunlara ait alt yapı çalışmaları ile tohum topla= ma, fidanlık, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, et&uum= l;t proje ve rehabilitasyonu, ormancılık araştırma ile milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarının kurulması, bakım ve geliştirilmesi.

        &= nbsp; c) Her türlü iş ve gelir hayvanlarının (arı, ipek böceği ve benzerleri dahil) yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı ve bunlarla ilgili bakım, güdüm, terbiye, kırkım, sağım ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanması, saklanması ile bu hayvanların hastalık ve asalaklarıyla mücadele.

        &= nbsp; d) 854 sayılı Deniz İş Kanununun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kara ve su avcılığı ve üreticiliği ile bu yoldan elde edilen ürünlerin saklanması ve taşınması.

        &= nbsp; Yukarıda sayılan esaslar doğrultusunda bir işin bu Kanunun uygulanması bakımından sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden hangisinin kapsamında sayılacağı; Sanay= i ve Ticaret, Çevre ve Orman ile Tarım ve Köyişleri bakanlıklarının görüşleri alınarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelik= le düzenlenir."

&n= bsp; BAZI KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA ÇALIŞANLARIN KIDEM TAZMİ= NATI

&nbs= p;   Madde 112 - Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 59= 53, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan pers= oneli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

&= nbsp; BAZI İŞLERDE ÇALIŞANLARIN ÜCRETLERİN= 4;N GÜVENCESİ

&nbs= p;   Madde 113 - Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının = (b) ve (ı) bentlerinde sayılan işyerlerinde çalı#= 1;an işçiler hakkında 32, 35, 37, 38 inci madde hüküm= leri uygulanır. Bu maddelere aykırılık hallerinde ilgililer hakkında ilgili ceza hükümleri uygulanır.

&= nbsp; ÜÇLÜ DANIŞMA KURULU

&nbs= p;   Madde 114 - Çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesinde, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonları arasında etkin danışmayı sağlamak üzere, üçlü temsile dayalı istişari mahiyette bir danışma kurulu oluşturulur.

&= nbsp; Kurulun çalışma usul ve esasları çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&= nbsp; KANTİN AÇILMASI

&nbs= p;   Madde 115 - İşyerlerinde, yüzelli ve daha fazla işçi çalıştırılması halinde, işçiler= in ve ailelerinin gerekli ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla işçiler tarafınd= an kurulacak tüketim kooperatiflerine işverenlerce yer tahsisi yapılabilir.

&= nbsp; Madde 116 - 13/06/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tan= zimi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

&= nbsp; İş Kanununun 18, 19, 20, 21 ve 29 uncu maddesi hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

&= nbsp; Madde 117 - 05/05/1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında geçen "1475 sayılı İş Kanununun" ibaresi "İş Kanununun", ikinci fıkrasında geçen "1475 sayılı Kanunun 13/D" ibaresi "İş Kanununun 21 inci" şeklinde değiştirilmiştir.

&= nbsp; Madde 118 - 2821 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin altıncı fıkrasında geçen "1475 sayıl&#= 305; Kanunun 13/A, 13/B, 13/C, 13/D, 13/E" ibareleri "İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci", "1475 sayılı Kanunun 13/D" ibaresi "İş Kanununun 21 inci", yedinci fıkrasında geçen "1475 sayılı Kanunun 13/A" ibaresi "İş Kanununun 18 inci", "13/A, 13/B, 13/C, 13/D ve 13/E " ibareleri "18, 19, 20 ve 21 inci" şeklinde değiştirilmiştir.

&= nbsp; YÖNETMELİKLER

&nbs= p;   Madde 119 - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde çıkartılır.

&= nbsp; YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER

&nbs= p;   Madde 120 - 25/08/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.<= span style=3D'font-size:10.0pt;color:#060606'>

&= nbsp; Geçici Madde 1 - Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

&= nbsp; Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine= yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmı#= 1; sayılır.

&= nbsp; Geçici Madde 2 - 1475 sayılı Kanuna göre halen yürürlükte bulunan tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanun hükümlerine aykırı olmayan hükümleri ye= ni yönetmelikler çıkarılıncaya kadar yürü= rlükte kalır.

&= nbsp; Geçici Madde 3 - 1475 sayılı Kanuna göre alınmış bulunan asgari ücret kararı, bu Kanunun 39 uncu maddesine göre tespit yapılıncaya kadar yürürlükte kalır.

&= nbsp; Geçici Madde 4 - Mülga 3008 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi hükümleri haklarında uygulanmayanlar için, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinde sözü edilen kıdem tazminatı hakkı 12/08/1967 tarihinden itibaren başlar.

&= nbsp; İlk defa bu Kanun kapsamına girenlerin kıdem tazminatı hakları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.=

&= nbsp; Geçici Madde 5 - 1475 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (B) fıkrası= ;nda yer alan oranlar, bu Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından yeniden belirleninceye kadar geçerlidir.

&= nbsp; Geçici Madde 6 - Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kad= ar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır.=

&= nbsp; YÜRÜRLÜK

&nbs= p;   Madde 121 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

&= nbsp; YÜRÜTME

&nbs= p;   Madde 122 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.