Kanun=
Numarası =
: 5253
Kabul=
Tarihi &=
nbsp;
: 4/11/2004
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih=
: 23/11/2004 Sayı :25649
Yayımlandığı Düstur =
;
: Tertip : 5 Cilt : 44 Sayfa:
BİRİNCİ BÖLÜM
=
&nbs=
p;
Amaç ve kapsam
&nbs= p; Madde 1- Bu Kanunun amacı; dernekl= er, dernek şube veya temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabancı dernekler ile merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi faaliyetlerini, yükümlülüklerini<= /b>, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere ilişk= in diğer hususları düzenlemektir.
&nbs=
p;
Madde 2-
Bu Kanunun uygulanmasında;
&nbs=
p;
a) Dernek: Kazanç
paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış
belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tü=
zel
kişinin, bilgi ve çalışmalarını
sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip
kişi topluluklarını,
&nbs=
p;
b) Derneğin yerleşim yer=
i:
Derneğin yönetim faaliyetlerinin
yürütüldüğü yeri,
&nbs=
p;
c) Dernek merkezi: Derneğ=
in
yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi,
&nb=
sp;
d) Mülkî idare amiri: Dernek merkezinin bulunduğu yerin =
vali
veya kaymakamını,
&nbs=
p;
e) Dernekler birimi: İlle=
rde il
dernekler müdürlüğünü, ilçelerde derne=
kler
büro şefliğini,
&nbs=
p;
f) Plâtform: Derneklerin=
kendi
aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum
kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek
üzere girişim, hareket ve benzeri adlarla oluşturdukları
tüzel kişiliği bulunmayan geçici nitelikteki
birliktelikleri,
&nbs=
p;
g) Üst kuruluş: Derneklerin oluşturduğu tü=
;zel
kişiliği bulunan federasyonları ve federasyonların
oluşturduğu konfederasyonları,
&nbs=
p;
h) Şube: Dernek faaliyetl=
erinin
yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan=
ve
bünyesinde organları bul=
unan
alt birimi,
&nb=
sp;
i) Temsilcilik: Dernek
faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olar=
ak
açılan, tüzel
kişiliği ve
bünyesinde organları bulunmayan alt birimi
ifade eder. &nb=
sp;
İKİNC=
İ
BÖLÜM
&nbs=
p; Dernek kurma hakkı=
&nbs=
p;
Madde 3-
Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel kişiler, önce=
den
izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.
&nbs=
p;
Ancak, Türk Silâhlı Kuvvetleri ve kolluk kuvvetleri
mensupları ile kamu kurum ve kuruluşlarının memur
statüsündeki görevlileri hakkında özel
kanunlarında getirilen kısıtlamalar saklıdır.
&nbs=
p;
Onbeş yaşını bitiren ay =
5;rt
etme gücüne sahip küçükler; toplumsal, ruhsal,
ahlakî, bedensel ve zihinsel yetenekleri ile spor, eğitim ve
öğretim haklarını, sosyal ve kültürel
varlıklarını, aile yapısını ve özel ya&#=
351;antılarını
korumak ve geliştirmek amacıyla yasal temsilcilerinin
yazılı izni ile çocuk dernekleri kurabilir veya kurulmu=
51;
çocuk derneklerine üye olabilirler.
&nbs=
p;
Oniki yaşını bitiren
küçükler yasal temsilcilerinin izni ile çocuk
derneklerine üye olabilirler ancak yönetim ve denetim
kurullarında görev alamazlar.
&nbs=
p;
Çocuk derneklerine onsekiz yaşı=
;ndan
büyükler kurucu veya üye olamazlar.
&nbs=
p;
Dernek tüzüğ&=
uuml;
&nbs= p; Madde 4- Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzü= kte aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi zorunlu= dur:
&nbs=
p;
a) Derneğin adı =
ve merkezi.
&nbs=
p;
b) Derneğin =
amacı
&nbs=
p;
c) Derneğe üye olma ve üyelikten =
çıkmanın şart ve
şekilleri.
&nbs=
p;
d) Genel kurulun =
toplanma şekli=
ve zamanı<=
span
style=3D'font-size:9.0pt;font-family:Verdana;color:#333333'>.
&nbs=
p;
e) Genel kurulun görevleri, yetkileri
&nbs=
p;
f) Yönetim ve denet=
im
kurullarının görev ve yetkileri, ne suretle seçileceği, asıl ve yedek
üye sayısı.
&nbs=
p;
g) Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı,
bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetki=
leri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği.
&nbs=
p;
h) Üyelerin ödeyecekleri giriş
&nbs=
p;
ı) Derneğin borçlanma usulleri.
&nbs=
p;
j) Derneğin iç denetim şekilleri.
&nbs=
p;
k) Tüzüğün ne şekilde
değiştirileceği.
&nbs=
p;
l) Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli.
&nbs=
p;
Uluslararası
faaliyet
&nbs=
p;
Madde 5-
Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları
gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette veya
işbirliğinde bulunabilir, yurt dışında temsilcilik
veya şube açabilir, yurt dışında dernek veya &uu=
ml;st
kuruluş kurabilir veya yurt dışında kurulmuş dernek
veya kuruluşlara katılabilirler.
&nbs=
p;
Yabancı dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak
suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle
Türkiye'de faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilc=
ilik
veya şube açabilir, dernek veya üst kuruluş kurabilir
veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara katılabilirle=
r.
&nbs=
p; Tüzel kişilerin oy kullanmas=
05;
&nbs=
p;
Madde 6-
Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişin=
in yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi=
oy kullanır. Bu kişinin başkanlık veya temsil
görevi sona erdiğinde, tüzel kişi adına oy kullana=
cak
kimse yeniden belirlenir.
&nbs=
p; Şube genel kurulları=
&nbs=
p;
Madde 7-
Şube genel kurulları
&nbs=
p;
Federasyon ve konfederasyonl=
ar
&nbs= p; Madde 8- Federasyonların üye sayısının beşten ve konfederasyonların üye sayısının ü&cc= edil;ten aşağı düştüğü ve bu durum üç ay içinde giderilmediği takdirde haklarında kendiliğinden sona erme hükümleri uygulanır= .
&nbs=
p;
Federasyonlar ve konfederasyonlar =
temsilcilik
dışında her ne =
ad
altında olursa olsun, baş=
;ka
bir örgüt kuramazlar.
&nbs=
p;
İç denetim
&nbs= p; Madde 9- Derneklerde iç denetim esastır. Genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabilece = 7;i gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
&nbs=
p;
Denetim kurulu; derneğin, tüzüğünde gösterilen
amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için
sürdürüleceği belirtilen çalışma
konuları doğrultusunda faaliyet gösterip
göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve
dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup
tutulmadığını, dernek tüzüğünde tes=
pit
edilen esas ve usullere göre ve bir
yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını<=
/b>
bir rapor halinde yönetim kur=
uluna
ve toplandığında ge=
nel
kurula sunar.
&nbs=
p;
Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine, her türlü bil=
gi,
belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından
gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve
eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.
&nbs=
p;
Yardım ve işbirli&=
#287;i
&nbs= p; Madde 10- Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, siyasi partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara madd&ic= irc; yardımda bulunabilirler. (1)(2)
&nbs=
p;
5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve
Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hüküm=
leri
saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları=
ile
görev alanlarına giren konularda ortak projeler
yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları,
proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî ve=
ya
nakdî katkı sağlayabilirler.
&nbs=
p;
Gelir ve giderlerde usul ile
dernek defterleri
&nbs= p; Madde 11- Dernek gelirleri alındı be= lgesi ile toplan = 5;r ve giderler harcama belgesi ile yapılır. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile toplanması hal= inde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı be= lgesi yerine geçer. Alındı belgeleri = ve harcama belgelerinin saklama süresi beş yıldır.
&nbs=
p;
Dernek gelirlerinin toplanmasında kullanılacak alındı belgeleri yönetim kurulu kararı ile
bastırılır
(1) Anayasa Mahkemesi’nin
5/4/2007 tarihli ve E.:2004/107, K.:2007/44
sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “... ve adı geçen kurumlara maddî
yardımda bulunabilirler” bölümü, siyasî
partiler yönünden iptal edilmiştir.
(2) =
Bu
fıkrada yer alan “... siyasi partilerden...”
sözcüklerinin, yürürlüğünün
durdurulmasına Ana.Mah.’nin 29/12/20=
04
tarihli ve E.:2004/108, K.:2004/15
(Yürürlüğü Durdurma) sayılı Kararı =
ile
karar verilmiştir.
&n=
bsp;
Dernek gelirlerini toplayacak kişiler yönetim kurulu
kararıyla belirlenir ve bunlar adına yetki belgesi düzenlenir.
&nb=
sp;
Dernekler
tarafından tutulacak
&nbs=
p;
Sandık kurma
&nbs= p; Madde 12- Dernekler, tüzüklerinde yazılı olmak ve sağlanan kâr= 05; üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin yiyecek, giyec= ek gibi zarurî ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetler= le kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık<= /b> kurabilirler.<= /span>
&nbs=
p;
Bu sandıkların kuruluş ve çalışma esaslar&#=
305;
yönetmelikte düzenle=
nir.
&nbs=
p; Dernek görevlileri ve ücr=
etleri
&nbs= p; Madde 13- (…) (1) dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler aracılığıyla yürütülür.
&nbs=
p;
Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi
olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilir. Verilecek ücret ile her türlü=
; ödenek, yolluk ve tazminatlar<=
/b>
genel kurul tarafından tespit olunur. =
Yönetim ve=
denetim kurulu üyeleri dışı=
;ndaki
üyelere
ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında
&nbs=
p;
Dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek
gündelik ve yolluk miktarları genel kurul tarafından tespit
olunur.
&nbs=
p;
Madde 14- Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyeti=
ne
yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları
değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik
kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar
gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu
kulüpler, Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kay&#=
305;t
ve tescil edilir.
&nbs=
p;
Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri,
kulüplerin Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapıl=
acak
yardımların şekil ve şartları, üst kurulu#=
1;
oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor
faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak
disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişk=
in
esaslar İçişleri Bakanlığının uygun
görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğünün bağlı olduğu
Bakanlıkça yürürlüğe konulacak
yönetmelikte düzenlenir.
&nbs=
p;
Tasfiye<=
/span>
&nbs= p; Madde 15- Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğin= den sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve hakların = 5;n tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır. Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından = bir karar alınmamış veya genel kurul toplana= mamışsa, yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla derne = 7;in amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fa= zla üyeye sahip derneğe devredilir.
&nbs=
p;
Kendiliğinden sona erdiği tespit edilen veya feshine karar verilen
derneklerin tasfiye ve devir işlemleri tamamlandıktan sonra
dernekler kütüğündeki kayıtları silinir.
&nbs=
p;
Feshedilmesi için hakkında soruşturma veya dava
açılmış olan bir dernek, fesih ve buna bağlı
olarak dernek mallarının devrine dair bir karar aldığ&#=
305;
takdirde, soruşturma ve dava sonuçlanıncaya kadar devir
işlemi yapılmaz.
(1)
Anayasa Mahkemesi’nin 5/4/2007 tarihli ve E.:2004/107,
K.:2007/44 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan
“Üye sayısının 100 kişiden çok
olması şartıyla ...” ibaresi, iptal edilmiş=
tir.
&nbs=
p; Tasfiye
işlemleri sonucu derneklerin defter ve belgelerinin saklanma usulü=
;,
süresi ve tasfiyeye ilişkin gerekli belgeler yönetmelikte
düzenlenir.
&nbs=
p;
Basımevlerinin
sorumluluğu
&nbs= p; Madde 16- Basımevleri, dernek gelirl= erinin toplanmasında kullanılacak alındı belgelerini bastıktan sonra, bu belgelerin <= /span>seri ve sıra numaralarını onbeş gün içinde m&uum= l;lkî idare amirliğine bildirmek zorundadır.
&nbs=
p;
Hata ve noksanlıklar=
05;n
giderilmesi
&nbs= p; Madde 17- Derneklerin iş ve işlemlerinde, bu Kanun ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerin hükümlerine aykırılık tespit edilmesi halinde, konusu suç teş= kil etmeyen hata ve noksanlıklar&= #305;n mülkî idare amirinin yazılı istemi üzerine, ilgili dernek tarafından otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur.
&nbs=
p; Yargılama usulü
&nbs= p; Madde 18- Bu Kanunla ilgili olarak hukuk mahke= melerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır.
&nbs=
p;
(Mülga ikinci fıkra: 23/1/2008 R=
11;
5728/578 md.)
ÜÇ&=
Uuml;NCÜ
BÖLÜM
&nbs=
p;
Beyanname verme
yükümlülüğü ve denetim
&nbs= p; Madde 19- Dernekler, y = 5;l sonu itibarıyla faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yıl Nisan ayı sonuna kadar mülkî idare amirliğine vermekle yükümlüdürler. Beyannamenin düzenlenmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir. =
&nbs=
p;
Gerekli görülen hallerde, derneklerin tüzüklerinde
gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip
göstermedikleri, defterlerini ve kayıtlarını mevzuata u=
ygun
olarak tutup tutmadıkları İçi#=
1;leri
Bakanı veya mülkî id=
are
amiri
tarafından denetletilebilir. Bu denetimler=
de kolluk kuvveti
mensupları görevlendirilemez. İçişleri
Bakanlığı ve mülkî idare amirlerinin
yapacağı denetimler mesai saatleri
içerisinde yapılır. Bu denetimler en az=
yirmidört saat önce derneklere bildiri=
lir.
&nbs=
p;
Denetim
sırasında görevli memurlar
tarafından istenecek her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri
tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getir=
ilmesi zorunludur.
&nbs=
p;
Denetim sırasında, suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi
hâlinde, mülkî id=
are
amiri
durumu derhal Cumhuriyet savcılığına ve derneğe
bildirir.
&nbs=
p;
Kolluk kuvvetlerinin yetkisi=
&nbs= p; Madde 20- Kamu düzeninin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça, yine bu nedenlere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda mülkî idare amirinin yazılı emri bulunmadıkça, kolluk kuvvetleri, dernek ve eklentilerine giremez, arama yapamaz ve buradaki eşyaya el koyamaz. Mülkî idare amirinin kararı yirmid&oum= l;rt saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren k= ırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliği= nden kalkar. Hâkim kararı, mülkî idare amiri tarafınd= an dernek yöneticilerine yazıyla duyurulur.
&nbs=
p;
Yurt dışından yardım alınması
&nbs= p; Madde 21- Dernekler mülkî idare amirliğine önced= en bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki ki#= 1;i, kurum ve kuruluşlardan aynî ve nakdî yardım alabilirl= er. Bildirimin şekli ve içeriği yönetmelikte düzenle= nir. Nakdî yardımların bankalar aracılığıyla alınması zorunludur.
&nbs=
p;
Taşınmaz mal edinm=
e
&nbs= p; Madde 22- Dernekler genel kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz mallarını satabilirle= r. Dernekler edindikleri taşınmazları, tapuya tescilinden itiba= ren bir ay içinde mülkî idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.
&nbs=
p;
Genel kurul toplantıs&#=
305;
ve organlara seçilenlerin idareye bildirilmesi
&nbs= p; Madde 23- Dernekler, genel kurulu izleyen otuz gün içinde, yönetim kurulu ve denetim kurulu ile derneğin diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyeleri mülkî idare amirliğine bildirmekle yükümlüdür. Dernek organlarında ve yerleşim yerinde meydana gelen değişiklikler de aynı usule tâbi= dir. Genel kurul sonuç bildiriminin şekli, içeriği ve gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir. =
&nbs=
p; Temsilcilik
&nbs=
p;
Madde 24- Dernekler, gerekli gördükleri yerlerde dernek
faaliyetlerini yürütmek amacıyla temsilcilik
açabilirler. Temsilcilikler, şube veya dern=
ek
genel kurullarında temsil
edilmezler. Şubeler=
temsilcilik
açamazlar. Temsilciliğin
adresi,
yö=
;netim
kurulu kararıyla temsilci olarak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin
mülkî idare amirliğine yazılı olarak bildirilir
&nbs=
p; Plâtform oluşturma
&nbs= p; Madde 25- Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amac = 5; gerçekleştirmek üzere ve yetkili organlarının kararı ile plâtformlar oluşturabilirler.
&nbs=
p;
Plâtformlar, kanunların dernekler için
yasakladığı amaç ve faaliyet konuları
doğrultusunda kurulamazlar ve faaliyet gösteremezler. Bu yasa =
7;a
aykırı hareket edenler hakkında, bu Kanun ve ilgili
kanunların cezaî hükümleri uygulanır. =
DÖRDÜ=
NCÜ
BÖLÜM
&nbs=
p;
Derneklerin izinle kurabilece&#=
287;i
tesisler
&nbs= p; Madde 26- Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açmaları ve lokallerinde alkollü i&ccedi= l;ki kullanılması ile bu tesislerin işletilmesi mülkî idare amirinden izin almalarına bağlıdır. Bu tesislerin açılması, işletilmesi ve kapatılmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.
&nbs=
p;
Kamu yararına
çalışan dernekler
&nbs= p; Madde 27- Kamu yararına çalışan dernekler, ilgi= li bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir. Bir derneğin = kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması şarttır.
&nbs= p; Kamu yararına çalışan dernek statüsünün kazanılması, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile diğer esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.<= o:p>
&nbs=
p;
Kamu yararına çalışan dernekler en az iki yılda =
bir
denetlenir. Yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar
üzerine, kamu yararına çalışan derneklerin
organlarında görev alan üyeler veya ilgili personel, hapis
cezası(1) verilmesini gerektiren suçların
işlendiğinin tespit edilmesi halinde, geçici bir tedbir ol=
arak
İçişleri Bakanınca görevden
uzaklaştırılabilir. (Mülga son cümle: 8/6/2006-5519/1 md.) (1)
&nbs=
p;
(Ek fıkra: 8/6/2006-5519/1 md.)<=
b>
&nbs=
p;
Kamu yararına çalıştıklarına karar verilen
dernekler, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettikleri tespit edilirs=
e,
birinci fıkrada öngörülen usulle haklarında
alınan kamu yararına çalışan derneklerden
sayılma kararı kaldırılır.
&nbs=
p;
Türkiye Kızılay Derneği ve Türk Hava Kurumunun
tüzüklerini onaylamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
&nbs=
p;
Kamu yararına çalışan derneklerin mallarına
karşı suç işleyenler Devlet malına karş =
5;
suç işlemiş gibi cezalandırılır.
&nbs=
p;
Dernek adları
&nbs=
p;
Madde 28- Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli,
Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların ba#=
1;
ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler
İçişleri Bakanlığının izni ile
kullanılabilir.
BEŞİN=
Cİ
BÖLÜM
&nbs=
p;
Bazı ad ve işaretl=
eri
kullanma yasağı
&nbs= p; Madde 29- Derneklerin, mevcut veya mahkeme kararıyla kapatı= lmış veya feshedilmiş bir siyasî partinin, bir sendikanın veya üst kuruluşun, bir derneğin veya üst kuruluşun adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri y= a da başka bir ülkeye ve daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamaları kullanmaları yasaktır.
&nbs=
p;
Kurulması yasak olan
dernekler ve yasak faaliyetler
&nbs=
p;
Madde 30- Dernekler;
&nbs=
p;
a) Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı
gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği
belirtilen çalışma konuları dışında
faaliyette bulunamazlar.
&nbs=
p;
b) Anayasa ve kanunlarla açıkça yasaklanan
amaçları veya konusu suç teşkil eden fiilleri
gerçekleştirmek amacıyla kurulamaz.
&nbs=
p;
c) Askerliğe, millî savunma ve genel kolluk hizmetlerine
hazırlayıcı öğretim ve eğitim faaliyetlerinde
bulunamaz, bu amaçları gerçekleştirmek üzere k=
amp
veya eğitim yerleri açamazlar. Üyeleri için öz=
el
kıyafet veya üniforma kullanamazlar.
&nbs=
p;
Kayıt ve yazış=
;ma
dili
&nbs= p; Madde 31- Dernekler, defterlerinde ve kayıtlarında ve Türkiye Cumhuriyetinin resmi kurumlarıyla yazışmalarında Türkçe kullanırlar.&nbs= p; &= nbsp;
(1) 23/1/2008
tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 557 nci
maddesiyle bu fıkrada yer alan “ağır hapis veya
ağır para cezası” ibaresi “hapis
cezası” olarak değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
ALTINCI
BÖLÜM
&nbs=
p; Ceza hükümleri
&nbs=
p;
Madde 32- (Değişik: 23/1/2008 =
211;
5728/558 md.)
Bu Kanun
hükümlerine aykırı davrananlara uygulanacak cezalar
aşağıdaki şekildedir:
a) Dernek kurma
hakkına sahip olmadıkları halde dernek kuranlar veya dernekl=
ere
üye olmaları kanunlarla yasaklandığı halde dernek
üyesi olanlar ile derneklere üye olması kanunlarla
yasaklanmış kişileri bilerek dernek üyeliğine kabul
eden veya kaydını silmeyen veya dernek üyesi iken derneklere
üye olma hakkını kaybeden kişileri dernek
üyeliğinden silmeyen dernek yöneticilerine
b) =
Genel
kurulu s&=
uuml;resinde
toplantıya çağ=
05;rmayan,
genel kurul toplantılarını kanun ve tüzük
hükümlerine aykırı olarak veya dernek merkezinin
bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer
dışında yapan dernek yöneticilerine beşyüz Türk Lirası idarî
para cezası verilir. Mahkemece, kanun ve tüzük
hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul
toplantılarının iptaline de karar verilebilir.=
c) =
Yurt
dışı yardımı bankalar aracılığı=
;yla
almayan dernek yöneticilerine, bu şekil=
de
alınan paranın y&uum=
l;zde
yirmi beşi oranında idarî
para cezası verilir.
d) Derneğe a=
it
tutulması gereken defter veya
kayıtları tutmayan veya tasdiksiz
defter tutan dernek yöneticileri
e) Genel kurul ve
diğer dernek organlarında yapılan seçimler ve
oylamalar ile oyların sayım ve dökümüne hile
karıştıranlar ve =
defter
veya kayıtları tahrif veya yok edenler veya gizleyenler,
fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde <=
/span>altı aydan iki yıla kadar ha=
pis ve
adlî para cezası
ile cezalandırılır.
f) Her ne suretle
olursa olsun kendisine tevdi olunan derneğe ait para veya para
hükmündeki evrak, senet veya sair malları kendisinin
veya başkasının menfaatine olarak sarf ve=
ya
istihlâk veya rehneden
veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya tağyir eden yönetim
kurulu başkanı ve üyeleri veya denetçiler ile
derneğin diğer personeli
Türk Ceza Kanununun güveni
kötüye kullanma suçuna ilişkin
hükümlerine göre cezalandırılır. Ayrıca,
mahkeme yargılama sırasında sanıkların, organlarda=
ki
görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılması=
;na
da karar verebilir.
g) =
Yetkili
mercilerin izni olmaksızın
h) 16 ncı
maddede belirtilen bildirim
yükümlülüğünü yerine getirmeyen
basımevi yöneticilerine beşyüz Türk Lirası
idarî para cezası verilir.<=
/span>
ı) 17 nci
maddede yer alan zorunluluğa uymayanlara yüz Türk Lirası<=
/b>
idarî para cezası verilir. =
j) 19 uncu maddede
belirtilen beyan=
nameyi
bilerek gerçeğe aykırı olarak verenler =
yüz
günden az olmamak üzere adlî para cezası ile
cezalandırılır.
k) 9 ve 19 uncu
maddelerin üçüncü fıkralarındaki
zorunluluğa uymayanlar ile tutulması zorunlu olan defter ve
belgelerin, gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması
şartıyla elde olmayan bir nedenle okunamayacak hâle gelmesi
veya kaybolması hâlinde, öğrenme
tarihinden itibaren onbe&=
#351; gün
içinde dernek merkezinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesine<=
span
class=3Dnormal1> zayi belgesi
almak için başvurmayan veya bu belgeyi denetim sırası=
nda
ibraz edemeyenler üç aya kadar hapis veya
adlî para cezası ile
cezalandırılır. 21 inci maddedeki
yükümlülüklere aykırılık halinde de fail=
ler
hakkında aynı cezaya hükmolunur.
&=
nbsp; l)
22, 23 ve 24 üncü maddelerde belirtilen bildirim
yükümlülüğünü, 19 uncu maddede belirtilen
beyanname verme yükümlülüğünü yerine get=
irmeyen
dernek yöneticilerine ve 24 üncü maddede belirtilen temsilci=
lere
beşyüz Türk Lirası
idarî para cezası verilir. =
m) 26 ncı
maddede belirtilen tesisleri izinsiz açan
dernek yöneticilerine beşyüz=
Türk Lirası idarî para
cezası verilir ve tesisin kapatılmasına da karar verilebilir=
.
n) 28 inci maddede
belirtilen kelimeleri izinsiz kullanan veya 29 uncu maddede belirtilen
yasaklara, yazılı olarak uyarılmalarına rağmen,
aykırı hareket eden dernek yöneticileri, fiilleri daha
ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, =
yüz günden=
az
olmamak üzere adlî para cezası
ile cezalandırılır ve derneğin feshine de karar verilir=
.
o) 30 uncu madden=
in (a)
bendinde belirtilen yasağa aykırı hareket eden dernek
yöneticileri elli
günden az olmamak üzere adlî para
cezası ile cezalandırılır. Ayn=
05; maddenin
(c) bendine aykırı faaliyette bulunan dernek yöneticileri,
fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, =
bir
yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır ve tesisin kapatılmasına da karar
verilir.
p) 30 uncu madden=
in (b)
bendinde belirtilen kurulması yasak dernekleri kuranlar ile bu bende
aykırı harekette bulunan dernek yöneticileri fiilleri daha
ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde <=
span
class=3Dnormal1>bir yıldan üç yı=
la
kadar hapis ve elli
günden az olmamak üzere adlî para cezası
ile cezalandırılır ve
r) 31 inci maddede
öngörülen zorunluluğa uymayanlara bin Türk Lirası
idarî para cezası verilir.<=
/span>
&nbs=
p; Cezaların uygulanması
&nbs= p; Madde 33- Bu Kanunda belirtilen cezalar çocuk dernekleri hakkında, yazılı olarak uyarılmasına rağmen tekrar edilmesi halinde uygulanır.
&nbs=
p;
Bu Kanunun 32 nci maddesinde geçen
“dernek yöneticileri” ibareleri dernek yönetim kurulu
başkanını ifade eder.
(Değiş=
;ik
üçüncü fıkra: 23/1/2008
– 5728/559 md.) Bu Kanunda yazılı olan ida=
rî
yaptırımlara karar vermeye mahalli mülki amir yetkilidir.
(Mülga
dördüncü fıkra: 23/1/2008 – 5728/5=
78
md.)
(Mülga
beşinci fıkra: 23/1/2008 – 5728/578 md.)
YEDİNC =
4;
BÖLÜM
&nbs=
p; Cemiyetler ve Dernekler kanunlarına
yapılan atıflar
&nbs= p; Madde 34- Diğer kanunlarda, 3512 sayılı Cemiyetler Kan= unu, 1630 sayılı Dernekler Kanunu veya 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile bunların ek ve değişikliklerine veya belli maddelerine yapılan atıflar, bu Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddelerine yapılmış sayılır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde aynı konuları düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu= nun ilgili hükümlerine atıf yapılmış sayılır.
&=
nbsp;
Kanunun meslekî
kuruluşlara uygulanacak hükümleri
&nbs= p; Madde 35- Bu Kanunun 19, 20, 23, 26, 28, 29, 30 ve 31 inci maddeleri özel kanunlarında hüküm bulunmamak kaydıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi= ve işveren sendikaları ve üst kuruluşları için= de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır.
&nbs=
p; Uygulanacak
hükümler &nb=
sp;
&nbs=
p;
Madde 36- Bu Kanun hükümleri; yabancı dernekler ile
merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf
dışındaki kâr amacı gütmeyen
kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilcilikleri
hakkında da ceza hükümleri ile birlikte uygulanır. Bu
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk
Medeni Kanununun hükümleri uygulanır.
&nbs=
p; Yönetmelik
&nbs= p; Madde 37- Bu Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler İçişleri Bakanlığınca, kulüp adını alan derneklerle il= gili yönetmelik ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça en geç altı ay içinde Resmi Gazet= ede yayımlanarak yürürlüğe konulur. Bu yönetmelik= ler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Ka= nuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
&nbs=
p; Değiştirilen ve
yürürlükten kaldırılan hükümler
&nbs=
p;
Madde 38-
A) (22.11.2001 tarihli ve 4721 sayıl&= #305; Türk Medeni Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
B) 4721
sayılı Kanunun 58 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer
alan "yerleşim yeri, kurucuları,", 64 üncü
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "tüzükte
başkaca bir düzenleme yoksa,", 77=
nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"yerel bir gazete ile ilan edilir ve aynı zamanda ve bir
yazıyla", 92 nci maddesinde yer alan
"uluslararası alanda işbirliği yapılmasında y=
arar
görülen hallerde ve karşılıklı olmak
koşuluyla" ve 93 üncü maddesinde yer alan
"karşılıklı olmak koşuluyla" ibareleri m=
adde
metinlerinden çıkarılmıştır.
C) 4721 sayılı Kanunun=
61
inci maddesi ile 79 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası yürürlükten
kaldırılmıştır.
E) (8.6.1984 tarihli ve 227 sayıl =
5;
Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkila=
t ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili =
olup
yerine işlenmiştir.)
F-G) (23.6.1983 tarihli ve 2860 sayıl&#=
305;
Yardım Toplama Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
H) 6.10.1983 tarihli ve =
2908
sayılı Dernekler Kanunu yürürlükten
kaldırılmıştır.
&nbs=
p;
Yürürlük
&nbs= p; Madde 39- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
&nbs=
p; Yürütme
&nbs= p; Madde 40- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
&=
nbsp;
5253 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN
&=
nbsp; YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE<=
/span>
Kanun &n=
bsp;Yürürlüğe
&=
nbsp;
No. =
&nb=
sp;
Farklı tarihte yürürlüğe giren
maddeler &=
nbsp;
giriş tarihi
&=
nbsp;
5519 =
; &n=
bsp; =
;
27
&nb=
sp; =
&nb=
sp; =
15/6/2006
Deği#=
1;tiren Yürürlüğe
Kanun &nbs=
p; &=
nbsp;
5253 sayılı Kanunun değişen maddeleri =
&nb=
sp;
giriş tarihi
5728 =
; &n=
bsp; =
;
18, 27, 32,
33 &=
nbsp; &nbs=
p;
&nb=
sp;
8/2/2008